Author: Chalvantzis

Μονές και Ναοί προς τιμήν του Αγίου Νικολάου του Νέου

Ι. Μονές και Ι. Ναοί προς τιμήν του

Αγίου Νικολάου του Νέου

Ο τοπικός νεομάρτυρας Νικόλαος ο εν Βουναίνης της Θεσσαλίας, γνωρίζει στην μεταβυζαντινή περίοδο μεγάλη διάδοση στην περιοχή που μαρτύρησε, καθώς και στην Ήπειρο και στην Μακεδονία και σε άλλες περιοχές της Ελλάδος. Για τον λόγο αυτό η χώρα μας είναι κατάσπαρτη από Ιερές Μονές και Ενοριακούς Ναούς, καθώς και παρεκκλήσια και εξωκκλήσια προς τιμή του. Σε αυτά κάθε χρόνο στην 8 Μαΐου τελείται Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός μετά Αρτοκλασίας και την επόμενη μέρα ανήμερα της μνήμης του την 9 Μαΐου τελείται Ακολουθία και Αρτοκλασία προς τιμή του. Το ίδιο απόγευμα στο Μεθεόρτιο συνηθίζεται να τελείται η Ιερά Παράκληση και οι Χαιρετιστήριοι Οίκοι προς τιμή του δημοφιλούς Οσιομάρτυρα για την υγεία των ενοριτών και προσκυνητών. Σε πολλά μνημεία που τιμούν την μνήμη του αγίου Νικολάου του Νέου και έχουν κάποια ευλογία από τον Οσιομάρτυρα, όπως θαυματουργή εικόνα, τεμάχιο λειψάνου του, φιαλίδιο με «αίμα» ή αιματοβαμμένα φύλλα από τις φτελιές των Βουναίνων, τις ημέρες αυτές τις βγάζουν για να τις προσκυνήσουν οι πιστοί.

Ο κύριος εικονογραφικός τύπος με τον οποίο εμφανίζεται ο νεαρός άγιος Νικόλαος είναι του αγένειου, με κοντά μαλλιά και είναι πάνοπλος. Ωστόσο τα φυσιογνωμικά του χαρακτηριστικά, συναντώνται και σε άλλους τύπους. Αλλού παρουσιάζεται νεότατος με γένια ή αγένειος, ενώ αλλού ώριμος άνδρας. Συνήθως είναι πάνοπλος. Σε κάποιες περιπτώσεις όμως φορά απλά ενδύματα, άλλοτε εικονίζεται με στολή αυλικού και άλλοτε φορά το μοναχικό του ένδυμα, ως όσιος και μάρτυρας που ήταν σύμφωνα με το συναξάρι.

Ακόμα και το τοπωνύμιο που συνοδεύει την επιγραφή του ονόματός του ποικίλει στις διάφορες απεικονίσεις του. Αναφέρεται ως Άγιος Νικόλαος ο εξ Ανατολής, άλλοτε ο εν Θεσσαλία, άλλοτε ο εν Βουναίνοις. Είναι προφανές ότι πρόκειται για σύγχυση των ζωγράφων.

Από τα πολλούς Ναούς και Μονές της Ελλάδας και όχι μόνο που είναι αφιερωμένα προς τιμή του Αγίου Νικολάου του εν Βουναίνης καταγράφονται πολλά από αυτά για ενημέρωση:

*******************************

α) Μονές προς τιμή του Αγίου Νικολάου του Νέου.

– Στον τόπο Μαρτυρίου του Αγίου Νικολάου στα Βούναινα.

Κοντά στο χωριό Βούναινα, μισή ώρα έξω από τη Λάρισα, υπάρχει Προσκυνηματικός Ναός στην θέση της παλιάς Μονής του Οσιομάρτυρα. Εντός του Προσκυνήματος βρίσκεται και το κενοτάφιο του Οσιομάρτυρα, καθώς και τεμάχιο του ιερού λειψάνου. Ο σύγχρονος Ναός αυτός κατασκευάστηκε το 1962 στην θέση παλαιότερου, που είχε οικοδομηθεί το 1883 και καταστράφηκε από φωτιά στις 22 Μαΐου του 1962 από ζηλωτές. Στην ανατολική πλευρά του Προσκυνήματος έχουν κατασκευαστεί κτηριακό συγκρότημα Μονυδρίου, με ξενώνες κουζίνα και τα λοιπά.

Το προσκύνημα ανήκει στην ιερά Μητρόπολη Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφερσάλων, όπου ο άξιος ποιμενάρχης της Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης κ. Κύριλλος Β’ έχει επιδείξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την αναπαλαίωση και ανάδειξη του προσκυνήματος. Η κτητορική επιγραφή στον νεοεγερθέντα Προσκύνημα αναφέρει: «Ο ΠΑΝΣΕΠΤΟΣ ΝΑΟΣ ΟΥΤΟΣ / ΙΣΤΟΡΗΘΗ ΤΟ ΣΩΤΗΡΙΟΝ ΕΤΟΣ 2001 ΑΡΧΙΕΡΑΤΕΥΟΝΤΟΣ ΤΟΥ ΣΕΒ. / ΜΗΤΡ. ΘΕΣΣ/ΔΟΣ κ΄ ΦΑΝΑΡΙΟ-/ΦΕΡΣΑΛΩΝ κ.κ. ΘΕΟΚΛΗΤΟΥ».

– Ι. Μονή Αγίου Νικολάου του Νέου στον Υψηλάντη Βοιωτίας είναι κτισμένο στο βουνό του Ελικώνα, ψηλότερα στου Βρασταμίτες – παλαιά ονομασία του χωριού Υψηλάντης. Γυναικεία Μονή, που υπάγεται στην Ι. Μητρόπολη Θηβών και Λεβαδείας. Ο Άγιος Νικόλαος ο Νέος εικονίζεται έφιππος σε τοιχογραφίες του τέμπλου, δίπλα από την βόρεια είσοδο για το ιερό Βήμα και του υπέρθυρου της κεντρικής εισόδου. Στο Κειμηλιαρχείο της Μονής φυλάσσεται μικρό τεμάχιο λειψάνου του Οσιομάρτυρος, καθώς και φιάλη με «αίμα», χώμα από το κενοτάφιο και αιματοβαμμένα φύλλα φτελιά από το τόπο μαρτυρίου του. Την εορτή του Οσιομάρτυρα η αδελφότης την τελεί στης 10 Μαΐου.

Φώτο κάτω: Εὐλογίες Ἁγίου νέου Ὁσιομάρτυρος Νικολάου τοῦ ἐν Βουναίνης.

1) Λείψανον τοῦ Ὁσιομάρτυρος

2) Χῶμα ἐκ τοῦ τάφου αὐτοῦ

3) Αἷμα εἰς φιαλίδιον

4) Φύλλα ἐκ τῆς φτελιᾶς τοῦ Μαρτυρίου του, αἱματοβαμμένα.

Δωρεά τῇ Καθηγουμένῃ Θεοφυλάκτη Μοναχῇ, εὐλογίας ἕνεκεν (Ἱ.Μονής του Οσιομάρτυρος Νικολάου στο χωριό Υψηλάντη Βοιωτίας).

– Ι. Μονή του Αγίου Νικολάου στην Κάτω Βλασία Καλαβρύτων. Απέχει περίπου 25 χλμ. από τα ιστορικά Καλάβρυτα και βρίσκεται πάνω στον επαρχιακό δρόμο που συνδέει την Πάτρα με τα Καλάβρυτα μέσω Χαλανδρίτσας, σε απόσταση περίπου 46 χλμ. από την Πάτρα. Γυναικεία Μονή, της Ι. Μητροπόλεως Αιγιαλείας και Καλαβρύτων. Η ίδρυση της Μονής ανάγεται στον 16ο αιώνα και τιμόταν στον Οσιομάρτυρα Νικόλαο. Όμως μετά την θαυμαστή διάσωση στρατιωτών στο Μοναστήρι του 617 ΤΠ συγκρούστηκε με κομμουνιστοσυμμορίτες που είχαν ξεκινήσει από την Τρίπολη και σκοπό να καταλάβουν την Πάτρα, της 23 Ιουνίου 1948, οι διασωθέντες στρατιώτες αφιέρωσαν εικόνα του ιεράρχη Νικολάου. Στο Τέμπλο και στο ιερό Βήμα υπάρχου μεταβυζαντινές φορητές εικόνα του Αγίου Νικολάου του νέου.

– Στον Μαψό, Κορινθίας. Η Ιερά Μονή Αγίου Νικολάου του εν Βουναίνοις εις Μαψόν Κορινθίας ήταν παλαιά ανδρώα Μονή. Από τα ευρήματα στο χώρο αυτό κατά τις ανασκαφές της εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων η ίδρυσή της ή η ανακαίνισή της ανάγεται στον 12αι. Από τήν παλαιά Μονή σώζεται μόνο το εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου του Νέου και κάποια χαλάσματα. Το 1979 το εκκλησάκι αυτό κηρύσσεται διατηρητέο βυζαντινό μνημείο με απόφαση του Υπ. Πολιτισμού και επιστημών. Την ίδια χρονιά με την ευλογία του Μακαριστού Μητροπολίτου Κορίνθου κυρού Παντελεήμονος και την έγκριση της Ι. Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος παραχωρείται ο Μοναστηριακός αυτός χώρος σε Γυναικεία Μοναστική αδελφότητα. Σήμερα είναι εγγεγραμμένες σ’ αυτήν τρείς Μοναχές. Έτσι αναβιώνει η Ι. Μονή Αγίου Νικολάου ως γυναικεία. Υπάγεται στην Μητρόπολη Κορινθίας.

– Στο Μαλαγάρι Περαχώρας Κορινθίας. Παλαιά μονή, που πρόσφατα ανασυστήθηκε σε ανδρική. Υπάγεται στην Μητρόπολη Κορινθίας. Το Καθολικό είναι κατασκευασμένο στο αρχιτεκτονικό τύπο του σταυροειδούς εγγεγραμμένου με οκταγωνικό τρούλο. Διατηρεί μερικές τοιχογραφίες (Δέηση, Κοίμηση Θεοτόκου) σε καλή κατάσταση.

– Στα Καμπιά, Βοιωτίας. Ένα από τα ωραιότερα και πιο ενδιαφέροντα βυζαντινά μνημεία της Ελλάδος είναι ο Ναός αφιερωμένος στην μνήμη του Αγίου Νικολάου του Νέου στα Καμπιά, που βρίσκεται στο Δημοτικό Διαμέρισμα Διονύσου της Βοιωτίας. Την εποχή αυτή γίνεται προσπάθεια αναστήλωσης του Μοναστηριού με το σημαντικό Καθολικό που χρονολογείται στα μέσα του 12ου και ακολουθεί την αρχιτεκτονική της Μονής του Οσίου Λουκά Βοιωτίας. Το πολυτελέστατο αρχιτεκτόνημα φαίνεται να έγινε με χορηγίες βυζαντινών αξιωματούχων και αρχόντων. Οι τοιχογραφίες του Ναού είναι καλυμμένες με ασβέστη. Κάτω από το Καθολικό, υπάρχει κρύπτη της Αγίας Βαρβάρας αγιογραφημένη. Η Μονή είναι ανδρώα και ανήκει στην Μητρόπολη Θηβών και Λεβαδείας.

– Στην Δρακοσπηλιά (Θερμοπύλες) Φθιώτιδος. Γυναικεία Μονή, που ακολουθεί το Παλαιό ημερολόγιο. Ιδρύθηκε το 1950. Η σημερινή εκκλησία είναι κτισμένη στην θέση παλαιάς.

β) Διαλελυμένες Μονές, και μετόχια προς τιμή του Αγίου Νικολάου του Νέου.

– Στην Αλί (Μπακλαλί) Αλμυρού. Στο ακατοίκητο σήμερα χωριό του Αλμυρού, Μπακλαλί, του οποίου το επίσημο όνομα είναι «Αλία» υπάρχει σε νεότερο κτίσμα ο Ναός του Αγίου Νικολάου του Νέου. Από αρχαιολογικά ευρήματα φαίνετε στη θέση που σήμερα βρίσκεται ο Ναός υπήρχε βυζαντινή Μονή. Ανασκαφές στο μέρος έχει πραγματοποιήσει και η Ολλανδική Αρχαιολογική Σχολή με επικεφαλής τον κ. Reinder Reinders. Υπάγεται στην ενορία του χωριού Κωφοί, Αλμυρού, της Μητροπόλεως Δημητριάδος. Επίσης κοντά στον Ναό σώζεται θολωτό Αγίασμα, γι’ αυτό μερική θεωρούν το τόπο αυτό να συνδέεται με τον βίο του Οσιομάρτυρα. Στα γύρω δένδρα, οι πιστοί, συνηθίζουν να κρεμούν μαντήλια την ημέρα της εορτής.

– Στην Παλαιοπαναγιά, (Άσκρη Θηβών). Βρίσκεται στην κοιλάδα των Μουσών του Ελικώνος. Έχει τοιχογραφίες στο τέμπλο του 1842. Ο Άγιος Νικόλαος ο νέος, εικονίζεται ένθρονος.

– Στον Θεολόγο Σπάρτης. Παλαιό βυζαντινό κτίσμα, άλλοτε μετόχι της Μονής των Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων. Τώρα υπάγεται στην ενορία Θεολόγου.

– Στην Λούτσα Αττικής, στην νησίδα Κοκκινονήσι. Άλλοτε ιδιωτικό ναΰδριο του Σωτηρίου Γιώργα. Σήμερα είναι μετόχι της μονής του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου (Οσίου Εφραίμ) του όρους των Αμώμων της Νέας Μάκρης.

– Στην Άχλα της Άνδρου. Είναι μετόχι της μονής του Αγίου Νικολάου επισκόπου Μύρων, του θαυματουργού, που βρίσκεται στις Ώρες Άνδρου. Εδώ μεταφέρεται η τιμία Κάρα του Οσιομάρτυρος, και τελείται η ετήσια μνήμη του.

γ) Ενοριακοί Ναοί προς τιμή του Αγίου Νικολάου του Νέου.

– Στον Άγιο Νικόλαο Ακαναρνίας.

– Στην Άμπελο Καρδίτσης.

- Στην Ανθήλη Φθιώτιδος. Ναός του 1907.

– Στο Ανώγειο Καρδίτσης.

– Στην Βελίκα Μεσσηνίας. Ναός του 1948.

– Στον Βυτούμα Καλαμπάκας.

– Στην Γραμμένη Φθιώτιδος.

– Στο Δίλοφο Φθιώτιδος. Παρότι το γραφικό αυτό χωριό της Δυτικής Φθιώτιδας, το μπαλκόνι της, πανηγυρίζει την 20η Ιουλίου, εν τούτοις η εκκλησία του πανηγυρίζει τον πολιούχο Άγιό της την 9 Μαΐου κάθε χρόνο. Αν και δεν πρόκειται για κάποιον από τους γνωστούς αγίους της εκκλησιαστικής παράδοσης, οι παλαιοί κάτοικοι τον επέλεξαν ως προστάτη και πολιούχο θέλοντας με αυτό τον τρόπο το χωριό να τεθεί υπό την προστασία του αυτού του καρτερικού, θαυματουργού και πιστού στο θέλημα του Θεού, αγίου.

– Στον Ελικώνα (Ζερίκια) Βοιωτίας.

– Στο Καλλιφώνι Καρδίτσης. Το Καλλιφώνι απέχει από την Καρδίτσα μόλις 12 χλμ. Η ίδρυση του χωριού ανάγεται πολύ παλιά και η ονομασία του υπήρξε πάντα η ίδια. Το χωριό έχει 1.250 κατοίκους και ασχολούνται με τη γεωργία και τις υπηρεσίες στην πόλη της Καρδίτσας. Στις 9 Μαΐου γιορτάζει ο πολιούχος του χωριού, Άγιος Νικόλαος εκ Βουναίνων, στον ομώνυμο Ναό.

– Στο Καρποχώρι Καρδίτσης. Το Καρποχώρι (πρώην Γκέρμεσι) είναι οικισμός (υψόμ. 118 μ.) του νομού Καρδίτσας, 12 χλμ. Β.Δ την Καρδίτσα. Το Καρποχώρι είναι ένα καθαρά καραγκούνικο χωριό. Το χωριό έχει δύο εκκλησίες: τον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου και τον Ιερό Ναό Αγίου Ανδρέα. Πανηγυρίζει στις 9 Μαΐου, του Αγίου Νικολάου του Νέου του εν Βουνένοις.

– Στην Κάτω Ποταμιά, Γρανίτσης Ευρυτανίας. Η Κάτω Ποταμιά της Γρανίτσας, χτισμένη κατά μήκος του παραποτάμου Γρανιτσιώτη με τις συνοικίες Πολίτια, Παλιοχώρι, Κάτω Ποταμιά και Μακρύλλακο ή Μακρυλάκκι όπως το αποκαλούν οι ντόπιοι. Στο Παλιοχώρι που βρίσκεται βόρεια του Γρανιτσιώτη, υπάρχει ο ναός της Αγίας Τριάδας. Στο Μακρυλάκκι ο Άγιος Νικόλαος ο Νέος, η κεντρική εκκλησία της Κάτω Ποταμιάς.

– Στον Κλειτσό, Αγράφων Ευρυτανίας. Βρίσκεται Β.Δ. της Φουρνάς σε υψόμετρο 780 μ. Από το 1827 ο Κλειτσός μαζί με το συνοικισμό Μαυρόλογγο σύστησαν την Κοινότητα Κορίτσας , ενώ παλιότερα το χωριό ονομάζονταν Κελζούς, γνωστό από την παλαιά Ακολουθία του Νεομάρτυρα Νικολάου. Ο Ναός είναι χτισμένος στην θέση παλαιάς Μονής στο συνοικισμό Κορίτσα. Στο Κειμηλιαρχείο του Ναού εκτός από το λείψανο του Οσιομάρτυρα Νικολάου φυλάσσεται το δεξιό χέρι του Ευαγγελιστή Λουκά, που το χάρισε στο τότε Μοναστήρι της Κορίτσας το έτος 1358 ο στρατηγός του Βυζαντίου Νικηφόρος.

– Στο Κυπαρίσσι Πελλάνης Λακωνίας.

– Στην Λεύκα Καλαβρύτων.

– Στην ομώνυμη συνοικία της Λούτσας Αττικής.

– Στους Μαυραχάδες Καρδίτσης.

– Στο Μαυρομμάτι Καρδίτσης.

– Στην Μοσιά, Κορινθίας. Χωριό που βρίσκεται νοτιοανατολικά της Κορίνθου, στις ανατολικές παρυφές της πεδιάδας του Φενεού, σε υψόμετρο 810 μέτρων. Ανήκει στο Δήμο Φενεού Έχει 300 περίπου κατοίκους, οι οποίοι ασχολούνται με τη γεωργία και την κτηνοτροφία.

– Στο Νεοχώρι Καρδίτσης.

– Στο Τάχι Θηβών. Η Ενορία βρίσκεται στη Θήβα (συνοικία Τάχι) στην οδό Γ. Σεφέρη 3, σχεδόν ένα χιλιόμετρο από το κέντρο της πόλης. Ο Ναός κτίσμα του 1963 , θεμελιωμένος από τον Μητροπολίτη Θηβών και Λεβαδείας κυρό Δωρόθεο πάνω σε παλαιότερο Ομώνυμο Ναό κτισμένο την περίοδο της τουρκοκρατίας, είναι ρυθμού Βασιλικής, τρίκλιτος, με ωραιότατο ξυλόγλυπτο τέμπλο και θαυμάσιες εικόνες του 18ου αιώνα. Στον Ναό φυλάσσονται λείψανο του Αγίου Νικολάου του Νέου και φιάλη με «αίμα» του. Ο Οσιομάρτυρας τιμάται ιδιαίτερος στην ενορία αυτή, όπου είχε την ευλογία να φιλοξενήσει την τιμία Κάρα του Αγίου από την Μονή της Άνδρου.

– Αγίου Νικολάου Ευρυτανίας. Το χωριό Άγιος Νικόλαος (πρώην Λάσπη) είναι χτισμένο σε υψόμετρο 1020 μέτρων και απέχει μόλις 9 χλμ. από το Καρπενήσι. Είναι το πρώτο χωριό που συναντάμε κατευθυνόμενοι από Λαμία προς Καρπενήσι, περνώντας τη σήραγγα του Τυμφρηστού και έχει περίπου 476 κατοίκους. Ο Άγιος Νικόλαος είναι ένα από τα μεγαλύτερα χωριά του Καρπενησίου και στην κεντρική του πλατεία υπάρχει ο Ναός του Αγίου Νικολάου του εκ Βουνένης που χρονολογείται από το 1887.

δ) Εξωκκλήσια-Παρεκκλήσια προς τιμή του

Αγίου Νικολάου του Νέου.

Νομός Αιτωλοακαναρνίας.

– Στα Περίχωρα του Αιτωλικού.

– Στο Αρχοντοχώρι Ξηρομέρου. Το Αρχοντοχώρι είναι ένα ορεινό χωριό του πρώην Δήμου Αλυζίας, σε ύψος περίπου 600 μέτρα ενώ αριθμεί 1030 κάτοικους περίπου. Τα πρώτο όνομα του χωριού ήταν Ζάβιτσα, ονομασία την οποία είχαν δώσει Σλαβοβούλγαροι κατακτητές. Το 1927 το χωριό μετονομάστηκε σε Αρχοντοχώριον από τα παλιά αρχοντικά σπίτια. Ένας από τους αξιόλογους Ναού του είναι του Αγίου Νικολάου εν Βουναίνοις, εντός του οποίου διατηρούνται δείγματα ζωγραφικής του 18ου αιώνα. Σήμερα χρησιμοποιείται ως Κοιμητηριακός.

– Στην Κανδήλα Ξηρομέρου. Το χωριό είναι χτισμένο στα ερείπια παλαιοτέρων οικισμών, μεταξύ των οποίων και του οικισμού που ίδρυσαν οι πρώτοι απόγονοι των Αλυζαίων. Φέρεται να έλαβε το όνομα Κανδήλα από το Κανδήλι = λυχνία, ίσως επειδή τα φώτα του χωριού από απόσταση έμοιαζαν με κρεμάμενες λυχνίες – κανδήλια.

– Στους Χαλκιοπούλους Ακαναρνίας.

Νομός Αργολίδος.

– Στο Ανυφί Άργους. Ο Ναός βρίσκετε στην περιοχή Ανύφι 6χμ από την πόλη του Άργους. Στην δεκαετία του 1900 με 1910 κάτοικοι από την Θεσσαλία κατέβηκαν στην Αργολίδα και εγκαταστάθηκαν στην περιοχή του Ανυφίου, έφτιαξαν μια εικόνα του Αγίου Νικολάου του νέου και από τότε άρχισαν να τον τιμούν. Ωστόσο όμως μια χρονιά τον λησμόνησαν με αποτέλεσμα τη τιμωρία τους, κάηκαν από τον Λίβα όλα τα σπαρτά που ανήκαν σε εκείνους, όχι αλλού. Αυτό ήταν η αρχή για να κάνουν τον Άγιο προστάτη του τόπου τους και να τον τιμάνε όλως ιδιαιτέρως, μάλιστα με την φροντίδα του μητροπολίτη Αργολίδας κ. Ιακώβου έφεραν και τεμάχιο Ιερού Λειψάνου από τον Άγιο Νικόλαο τον εν Βουναίνης. Σήμερα χρησιμοποιείται ως Κοιμητηριακός.

– Στην Καρυά Άργους, στην συνοικία Μερκούρι.

– Στους Μύλους Άργους, στην συνοικία Κουγέϊκα.

– Στο Αργολικό του Ναυπλίου. Στο χωριό Αργολικό του Δήμου Ναυπλίας 4κμ από την πόλη σε τοποθεσία που βρίσκεται μέσα στο κτήμα του Αρ. Ντόκου βρέθηκε μια παλιά εκκλησούλα πιθανόν χτισμένη την εποχή της Τουρκοκρατίας αφιερωμένη στον Άγιο Νικόλαο τον εν Βουνένοις. Ο νέος ιδιοκτήτης του κτήματος ο κ. Ντόκος αμέσως το επισκεύασε και συνέχισε να τιμά τον Άγιο. Στην μαρμάρινη επιγραφή αναφέρει: ΕΘΕΜΕΛΙΩΘΕΙ ΥΠΟ ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΑΝΑΚΑΙΝΙΣΘΗ ΕΝ ΕΤΕΙ 1966 ΔΑΠΑΝΑΙΣ ΚΤΗΜΑΤΙΟΥ ΑΡ. ΝΤΟΚΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΥΖΗΓΟΥ ΑΥΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑΣ.

Νομός Αρκαδίας.

– Στο Βαλτεσινίκο Γορτυνίας.

– Στο Βλαχορράφτη Γορτυνίας. Στον ομώνυμο λόφο στα βόρεια του χωριού κτίσθηκε ο Ναός, για τρίτη φορά, το 1950, από το κληροδότημα του Θ. Πολιτοπούλου.

– Στο Ίσαρη Μεγαλοπόλεως.

– Στο Σούλιο Μεγαλοπόλεως.

– Στο Λειβαδάκι Γορτυνίας.

Νομός Άρτης.

– Στους Αμπέλους. Υπήρξε άλλοτε Μετόχι της Μονής Φανερωμένης.

Νομός Αττικής.

– Σάλεσι του Αυλώνα. Στη δασική περιοχή έξω από Αυλώνα της Αττικής υπάρχει εξωκκλήσι του Αγίου Νικολάου. Οι κάτοικοι του χωριού είναι Σαρακατσάνοι Ηπειρώτες. Στο Ναό μια όψιμη φορητή εικόνα λαϊκής τέχνης, που διατηρείται σε κακή κατάσταση και εικονίζει ένθρονο τον Άγιο Νικόλαο το Νέο, αγένειο και πάνοπλο. Με το δεξί χέρι κρατά λόγχη και με το άλλο υψώνει σταυρό. Στα δεξιά και αριστερά της κεφαλής η επιγραφή: «Ο ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ Νεομάρτης / εξ Ιωαννίνων». Κάτω, αριστερά αναγράφονται οι αφιερωτές «Εις μνιμοσυνον / τῶν συνδρομιτων / μενιδιου 1891».

Η εικόνα αυτή από παρανόηση αποδίδεται τον τελευταίο καιρό στον νεομάρτυρα Νικόλαο εξ Ιωαννίνων που μαρτύρησε στην Βουλγαρία σε ώριμη ηλικία και δεν ήταν στρατιωτικός για να εικονίζεται πάνοπλος. Προέρχεται από το εικονοστάσιο του εξωκκλησιού που τιμάται στην μνήμη του νεομάρτυρα Νικολάου εν Βουναίνοις (την 9 Μαΐου) στον Αυλώνα Αττικής. Η περιοχή υπάγεται στην Μητρόπολη Ιλίου, Αχαρνών και Πετρουπόλεως.

Νομός Αχαΐας.

– Στην Αμυγδαλιά Καλαβρύτων.

– Στην Αροάνεια (Σοπωτό) Καλαβρύτων.

– Στο χωριό την Καλαμιά του Πλατάνου Αιγιαλείας, το οποίο βρίσκετε ψηλότερα από την Τράπεζα Αιγίου. Πάνω σε ένα λόφο του χωριού ανάμεσα σε άγρια βλάστηση υπάρχει ο Ναός του Αγίου Νικολάου του εν Βουναίνης, βρίσκονται τα λιγοστά διασωθέντα τείχη της αρχαίας Λακέρειας. Ο Ναός είναι μονόχωρος και εδώ φυλασσόταν μέχρι πρόσφατα η φορητή εικόνα του αγίου που φορά τα μοναχικά του ενδύματα. Ιστορείται επίσης και το σκήνωμά του δίπλα από την φτελιά, καθώς και η Πηγή με το Άγιασμα στα Βούναινα.

– Στα Καλάβρυτα, στην τοποθεσία Κεραμιδάκι.

– Στους Καμενιανούς, Καλαβρύτων.

– Στο Λευκάσιο Καλαβρύτων.

– Στους Λουσούς (Σουδενά) Καλαβρύτων. Σε απόσταση 3 χλμ. από το χωριό.

– Στο Πυργάκι Αιγιαλείας.

– Στην Σελιάνα Αιγιαλείας.

– Στην Παραλία Αιγιαλείας.

– Στην Παραλία Αλισσού Πατρών. Το χωριό Αλισσός δημιουργήθηκε μετά το 1821 και βρίσκεται στην διαδρομή από Πάτρα προς Κάτω Αχαΐα (Ώλενος). Οι πρώτοι κάτοικοι στον Κάτω Αλισσό ήρθαν από τη Ζαρούχλα, τη Σιβίστα, την Περιστέρα και το Φενεό Κορινθίας. Στην ίδια κοινότητα ανήκει ο συνοικισμός του Αγ. Νικολάου που αργότερα ονομάστηκε Γιαλός. Στην παραλία του Αλισσού υπάρχει παρεκκλήσιο του Αγίου Νικολάου.

Νομός Βοιωτίας.

– Στην Δροσιά (Χάλια), στην νησίδα Εγγλεζονήσι.

– Στην Παραλία Δομβραίνης.

– στο χωριό Παρόρι (πρώην Μπεσχένιον) της Τιθορέας. Το εξωκκλήσι ανεγέρθη εν το 1360 (έτος κτίσεως ατξ) και είναι χρισμένο, σύμφωνα με τις πηγές, πάνω στον αρχαίο ναό του Ασκληπιού, που σώζονται ακόμη στις μέρες αυτές ορισμένοι λίθοι. Σε αυτό το εξωκκλήσι πολλές γενεές πηγαίνανε εκδρομή οι μαθητές του σχολείου. Στον ίδιο χώρο τα προηγούμενα χρόνια στη μνήμη του Αγίου γίνονταν αγώνες αθλητικούς από τους κατοίκους του χωριού. Στο παρεκκλήσιο φιλοξενείτε εικόνα που αναφέρει: Δαπάνη των ιδίων κατοίκων και δια συνδρομής των επιτρόπων Ιωάννου Σαράντη, Δημητρίου Κορδάλη και Γεωργίου Ακονάκου και ιερατεύοντος Παπαθανασίου,1879 και πρόεδρος Λουκάς Ματσιώτας.

Νομός Ευβοίας.

– Στα Γιάλτρα Αιδηψού, στην θέση Παλαιοχώρι.

– Στην συνοικία Κανατάδικα Ιστιαίας.

– Στο Νεοχώριον Ιστιαίας. Νεκροταφειακός.

– Στα Ψαχνά.

Νομός Ευρυτανίας.

– Στην Δυτική Φραγκίστα.

– Στο Κρίκελλο.

– Στην Μαραθέα, στην συνοικία Βοϊλάδα.

– Στον Μάραθο, στον οικισμό Σέλο (Παλαιά Μύρεση) Αγράφων (1876).

Νομός Καρδίτσης.

– Στο Μοσχάτο Καρδίτσης.

Νομός Κορινθίας.

– Στην Λυκοποριά.

– Στην Κάτω Συνοικία Τρικάλων.

– Στην Πουλλίτσα Κιάτου. (Σημείωσις του διαχειριστού του blog).

Νομός Λακωνίας.

– Στους Βουτιανούς.

– Στα Περιβόλια.

Νομός Λαρίσης.

– Στο Γερακάρι Αγιάς, στην θέση Φονιάς.

– Στην Δέσιανη Αγιάς.

– Στην Ευξεινούπολι Αλμυρού.

– Στον Τύρναβο, στην συνοικία Βλαχέϊκα. Του 16ου αιώνος.

– Στον Τύρναβο, στην συνοικία Τσουκαλέϊκα. Αποκαλείται· Άγιος Νικόλαος του Ντούμα.

– Στην Ανάβρα ή Δογάνη της Αγιάς Λαρίσης. Η Δογάνη, η σημερινή Ανάβρα της Αγιάς, απέχει 30 χλμ. από τη Λάρισα και ένα χλμ. δεξιά του δρόμου Λάρισας – Αγιάς, ανάμεσα στον Αετόλοφο, το Γερακάρι και το Βαθύρεμα. Η Ανάβρα συνορεύει ανατολικά με τον Αετολόφο, δυτικά με την Πρινιά, βόρεια με το Γερακάρι και δυτικά με τη Δήμητρα. Δυτικά του χωριού, και πλησίον του Αγίου Νικολάου του εν Βουναίνης, βρίσκονται τα λιγοστά διασωθέντα τείχη της αρχαίας Λακέρειας. Ο Ναός είναι μονόχωρος, με τμηματικά σωζόμενο τοιχογραφικό διάκοσμο σε δύο φάσεις. Η πρώτη τα τέλη του 17ου και αποδίδεται στους ηπειρώτες Γρεβενιτάτες αγιογράφους και η δεύτερη χρονολογείτε κατά τα μέσα του 18ου αιώνα.

Νομός Μαγνησίας.

– Στον Κάμπο Σκοπέλου. Παλαιός Ναός, με εικόνες φορητές, του 18ου-190ου αιώνος.

– Στο Λαύκο Πηλίου.

– Στις Μηλιές, Πηλίου.

– Στο Προμύρι Πηλίου.

– Στο Πύργο Σκοπέλου. Βυζαντινό κτίσμα.

Νομός Μεσσηνίας.

– Στην Κεφαλληνού. Παρεκκλήσι.

– Στο Κογχύλιο.

– Στην Λύκισσα.

– Στην Παραλία Μεσσήνης.

– Στην Πύλο.

– Στο Ρωμύριο.

7) Στο Χαροκοπιό.

Νομός Φθιώτιδος.

– Στην Ανάβρα Δομοκού.

– Στην Αρκίτσα Λοκρίδος,

– Στον Έξαρχο Λοκρίδος. Του 11ου αιώνος.

– Στην Κόλακα Λοκρίδος.

– Στην Λάρυμνα Λοκρίδος.

– Στο Παρόρι Λοκρίδος.

– Στην Πελασγία Φθιώτιδος.

Νομός Φωκίδος.

– Στον Άγιο Κωνσταντίνο.

– Στην Άμφισσα βρίσκεται σπηλαιώδης Ναός.

– Στο Χρισσό.

στ) Μονές, και ναοί, που τιμούν την μνήμη του Αγίου Νικολάου του νέου του εν Βουνένοις.

– Ι. Μονή Αγίου Νικολάου στις Ώρες Άνδρου. Στην Μονή φυλάσσεται η τιμία Κάρα του Οσιομάρτυρος Νικολάου. Σώζεται επίσης και χειρόγραφο που περιέχει την ακολουθία και την δημώδη διασκευή, του βίου του Αγίου Νικολάου, και ειδικό κανόνα για την Αγία Κάρα.

– Ι. Μονή Αγίου Παύλου Αγίου Όρους. Εδώ φυλάσσεται μικρό τεμάχιο από λείψανο του Οσιομάρτυρος. Την ημέρα της εορτής η αδελφότης τιμά τον Άγιο και καταλύει λάδι στην Τράπεζα.

– Ι. Μονή Υπεραγίας Θεοτόκου Κορωνάτου στο Ληξούρι Κεφαλληνίας. Στο Κειμηλιαρχείο της Μονής φυλάσσεται μικρό τεμάχιο λειψάνου του Οσιομάρτυρος, καθώς και φιάλη με «αίμα», χώμα από το κενοτάφιο και αιματοβαμμένα φύλλα φτελιά από το τόπο μαρτυρίου του. Την ημέρα της εορτής η γυναικεία αδελφότης τιμά τον Άγιο.

– Ι. Μονή Μεγάλου Σπηλαίου Καλαβρύτων. Και εδώ φυλάσσεται τεμάχιο λειψάνου.

– Ι. Μονή Αγίου Γερασίμου Δερβένι (Μεντουριάνικα) της Κορινθίας. Στο Κειμηλιαρχείο της Μονής φυλάσσεται μικρό τεμάχιο λειψάνου του Οσιομάρτυρος, καθώς και φιάλη με «αίμα», χώμα από το κενοτάφιο και αιματοβαμμένα φύλλα φτελιά από το τόπο μαρτυρίου του. Την ημέρα της εορτής η γυναικεία αδελφότης τιμά τον Άγιο.

– Ιερά Σκήτη Προφήτου Ηλιού Αγίου Όρους. Και εδώ φυλάσσεται τεμάχιο λειψάνου.

– Ι. Ν. Αγ. Νικολάου Χαλκείου Κορινθίας, του 1891. Γιορτάζει εκτός από τον Άγιο Νικόλαο Μύρων Λυκίας, και τον Οσιομάρτυρα μετά από δωρεά εικόνος του το 1927, από την οικογένεια Τριανταφύλλου.

– Ι. Ν. Αγ. Νικολάου Βαρκά, στην Αγία Μαρίνα Λοκρίδος Φθιώτιδος. Τοιχογραφία του, του 1759.

– Ι. Ν. Αγ. Νικολάου Φυλάκης Αλμυρού.

– Ι. Ν. Αγ. Δημητρίου Κραστικών Καλαβρύτων.

– Ι. Ν. Αγ. Νικολάου Λεπτηνίου Μεγαλοπόλεως, κοιμητηριακός. Πανηγυρίζει και τον Οσιομάρτυρα, από την δεκαετία του 1980, ύστερα από δωρεά εικόνος του.

– Ι. Ν. Αγ. Τριάδος Αργυρουπόλεως. Έχει μαρμάρινο προσκυνητάρι του.

– Ι. Ν. Αγ. Νικολάου Τριπόλεως. Τον εορτάζει ο σύλλογος Παντοπωλών Τριπόλεως.

– Στον Ι. Ν. Αγίου Βασιλείου Ρουφ, Αθηνών υπάρχει προσκυνητάρι του Οσιομάρτυρα.

– Στον ενοριακό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου Ταύρου, Αθηνών υπάρχει λειψανοθήκη που περιέχει λείψανο, φιάλη με «αίμα», χώμα από το κενοτάφιο και αιματοβαμμένα φύλλα φτελιά από το τόπο μαρτυρίου του.

– Στην Αρτέμιδα (Λούτσα) στο ακρωτήριο Βελάνι, υπάρχουν δύο νησάκια,τα Κοκκινονήσια. Στο μεγαλύτερο απο αυτά υπάρχει εκκλησάκι στο όνομα του Αγίου και η περιοχή μεταξύ Λούτσας – Ραφήνας ονομάζεται Άγιος Νικόλαος. Εκ των υστέρων έχει οικοδομηθεί στην ξηρά μικρός ναός – τώρα είναι πλέον ενορία – προς τιμήν του Αγίου.

– Στον κόλπο της Λάρυμνας στη Φθιώτιδα σε ένα όμορφο νησάκι υπάρχει ο ναός του Αγίου ο οποίος είναι και προστάτης της περιοχής. Την ημέρα της εορτής Του αργεί και το μεγάλο μεταλλευτικό εργοστάσιο της ΛΑΡΚΟ.

ζ) Ναοί προς τιμή του Αγίου που σήμερα δεν υπάρχουν,

ή ευρίσκονται εκτός ορίων της Ελλάδος.

– Στο Στεφανοβίκειο της Λαρίσης. Υπήρχε παλαιά Μονή, Μετόχι της Μονής Μακρυνίτσης.

– Στην συνοικία Ρωμαιοπάζαρο της Άρτης. Σύμφωνα με τις πηγές κατασκευάστηκε το 1726, και πυρπολήθηκε το 1874.

– Στην Πέραμο της Κυζίκου της Μικράς Ασίας. Αναφέρεται στην Ακολουθία του Αγίου Νικολάου του Νέου, του κώδικος 5, της Μονής Σιμωνόπετρας, του Αγίου Όρους.

– Ομώνυμη Μονή, στο Τόρνοβο Βουλγαρίας. Μνημονεύεται στην πρώτη έκδοση της Ακολουθίας του Αγίου (Βενετία 1657).

February 1, 2012

Ποιήμα Άγιος Νικόλαος ο Νέος ο εν Βουναίνης

Ο Άγιος Νικόλαος

ο Νέος ο εν Βουναίνης

μάρτυρας ήταν του Χριστού

στα χρόνια εκείνα του εχθρού.

την άγια μορφή του,

λίγο στα μάτια τον κοιτώ

κι αμέσως τον ευχαριστώ.

Οι άραβες κατακτητές,

οι βάρβαροι, οι δήμιοι,

σκορπίζανε τον θάνατο

βαρύ, πικρό και άδικο.

Που παίρνει κάθε πόνο μου

και κάθε στεναχώρια

και βάζει στην καρδούλα μου

Θεού αγάπης δώρα.

Γι’ αυτούς δεν ήταν αρκετό

το αθώο εκείνο αίμα,

μες του Τιρνάβου τα βουνά

ψάχνανε για τον Έναν!!!

Εγώ τον είχα βοηθό

σε δρόμο δύσκολο, σκληρό,

όταν επάνω στο σταυρό

είχα καρκίνο φοβερό.

Αυτόν μισούσαν πιο πολύ

κι ας ήτανε μικρό παιδί,

το λαμπροφορεμένο

και χιλιοευλογημένο.

Παράκληση του έκανα συχνά

και του ‘λεγα ψιθυριστά

να μεσιτέψει στον Χριστό

και την υγεία μου να βρω.

Τον έπιασαν, τον βασάνισαν,

τον έδεσαν σε δέντρο

και με την ίδια του τη λόγχη

φρικτό ήρθε το τέλος.

Θα κάνεις την εξέταση

και θα ‘ναι 9 Μαΐου

και θα ‘ναι τόσο καθαρή

προς δόξα του Κυρίου.

Έδωσε το αίμα του

στον Ιησού Χριστό μας

κι εκείνος του επέτρεψε

να είναι ο βοηθός μας.

Καρκίνος δεν υπάρχει πια,

το είπε ο Άγιος φωναχτά,

κρατούσε ένα λευκό χαρτί

και είπε στη Γεωργία

να δοθεί.

Στέφανο δέχτηκε λευκό

και χιλιομυρωμένο

και άξια τώρα κατοικεί

στου παραδείσου την αυλή.

Στο νου μου έρχονται συχνά

εκείνα τα λόγια τα γλυκά

απ’ την αγία μοναχή

σαν έρθει κι άλλη δοκιμή.

Στη Λάρισα, στα Βούναινα,

στον τόπο του μαρτυρίου

βγαίνει το άγιο αίμα του

κάθε 9 Μαΐου.

Αντάξια να πορευθώ

και να σηκώσω τον Σταυρό

χωρίς δειλία ούτε στιγμή

να φέγγει κι εδώ στη Γη.

Τον Άγιο Νικόλαο

τον Νέο τον εν Βουναίνης

όταν τον προσκυνώ

πάντα στα μάτια τον κοιτώ.

Είναι ένα αφιέρωμα

μέσα απ’ την ψυχή μου,

είναι ένα ευχαριστώ

στον Άγιό μου τον καλό!

Γιατί αυτό μου το ‘χε πει

μια άγια μοναχή,

στα μάτια να τον εκοιτάς

και γρήγορα να του ζητάς.

Έτσι όταν ασπάζομαι

Τον αγαπώ, τον προσκυνώ

κι ένα πράγμα του ζητώ…

να μεσιτέψει στον Χριστό

στη βασιλεία του να μπω.

Εγράφη παρά Γεωργίας Θεοχαροπούλου, Ιούλιος 2011.

February 1, 2012

Θαύματα και Aφιερώματα

Θαύματα και αφιερώματα για τον Άγιο Οσιομάρτυρα Νικόλαο το Νέος της Βουναίνης.

Ένα συνεχιζόμενο θαύμα: δέντρα που αιμορραγούν

Σήμερα στο μέρος αυτό, κοντά στο χωριό Βούναινα, μισή ώρα έξω από τη Λάρισα, υπάρχει νέος προσκυνηματικός Ναός, εντός του οποίου βρίσκεται και το κενοτάφιο του Οσιομάρτυρα, καθώς και τεμάχιο του ιερού λειψάνου. Ο Ναός αυτός κατασκευάστηκε το 1962 στην θέση παλαιότερου, που είχε οικοδομηθεί το 1883 και καταστράφηκε από φωτιά στις 22 Μαίου του 1962 από ζηλωτές. Στην ανατολική πλευρά του Ναού έχει κατασκευαστεί κτηριακό συγκρότημα με ξενώνες κουζίνα και τα λοιπά.

Το προσκύνημα ανήκει στην ιερά Μητρόπολη Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφερσάλων, όπου ο άξιος ποιμενάρχης της Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης κ. Κύριλλος Β΄ έχει επιδείξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την αναπαλαίωση και ανάδειξη του προσκυνήματος.

Στον τόπο του μαρτυρίου του αγίου Νικολάου του Νέου, δηλαδή στο ιερό προσκύνημά του (στο χωριό Βούναινα, στο Βουνό Όρθρυς Θεσσαλίας), συμβαίνει ένα υπερθαυμαστό γεγονός, και κυρίως κατά την ετήσια μνήμη του Οσιομάρτυρα, τρέχει ένα πορφυρένιο υγρό, που μοιάζει με αίμα. Το υγρό τρέχει από τους κορμούς λίγων δένδρων φτελιάς, στα οποία σφαγιάστηκαν οι συνασκητές του αγίου Νικολάου και επίσης πλημμυρίζει τη ρίζα ενός κομμένου δένδρου, όπου, κατά την παράδοση, βασανίστηκε ο Οσιομάρτυρας. Στην περιοχή αυτή υπάρχουν και άλλα δένδρα, αλλά δεν «μετέχουν» σε αυτή την διαδικασία, με λίγα λόγια δεν παρουσιάζουν αντίστοιχη έκκριση κάποιας κόκκινης ρητίνης. Το «αίμα» είναι ρευστό και βαθύ σε υγρή κατάσταση και όχι σε ρητινώδη.

Το «αίμα» αρχίζει να τρέχει το απόγευμα της 8ης Μαΐου, παραμονή της μνήμης του και συνεχίζει τη θαυμαστή εμφάνισή του, μέχρι το πρωί της εορτής του, 9 Μαΐου. Ευλαβείς χριστιανοί που το γνωρίζουν, πηγαίνουν εκεί την παραμονή και συγκεντρώνουν μέσα σε μπουκάλια το άφθονο τρεχούμενο θαυμαστό «αίμα», για να το μοιράσουν σαν ευλογία στους γνωστούς τους. Το βράδυ, κάνουν αγρυπνία, για τη γιορτή του Αγίου. Πολλοί μάλιστα έχουν παρατηρήσει ότι στις 5 ώρα, το πρωί της μνήμης του, στο μέρος των δένδρων ακούγεται ένα θαυμαστό βουητό σε μια ακτίνα 10 μέτρων και για 10 λεπτά περίπου. Επίσης και το Αγίασμα της πηγής, δεν τρέχει πάντοτε, τρέχει όμως εκείνες τις ημέρες, όταν τρέχει και το «αίμα». Επίσης και το αγίασμα του Αγίου αναβλύζει και πάλι μόνο εκείνες τις ημέρες, γιατί είναι μια πηγούλα, που δεν έχει πάντα νερό.

Μαρτυρία της ιαθείσας Γεωργίας Θεοχαροπούλου, Καισαριανή 2011:

Το Μάρτιο του 2005 μου παρουσιάστηκε όγκος μεσοθωρακίου, υψηλής κακοήθειας, ταχέως πολλαπλασιασμού, με υγρό στους πνεύμονες και την καρδιά. Από την πρώτη στιγμή έβαλα πάνω στο σημείο του προβλήματος το θαυματουργό αίμα του μαρτυρίου του Αγίου Νικολάου του Νέου του εν Βουναίνοις και το σταύρωσα. Ένιωθα βαθιά μέσα μου ότι με τις πρεσβείες του Οσιομάρτυρος όλα θα πάνε καλά. Δύσκολος ο δρόμος που είχα να διανύσω, με ισχυρές διπλές χημειοθεραπείες, αλλά θετικά σπαρμένος και ευλογημένος με τη χάρη του Κυρίου και τις πρεσβείες του αγίου Νικολάου του Νέου. Με όπλο τη μετάνοια και ασπίδα την πίστη, αλλά και με τέτοιο φρουρό Άγιο δίπλα μου, δεν είχα να φοβηθώ τίποτα.

Εδώ αξίζει να σας διηγηθώ, προς δόξα του Κυρίου, δύο θαυμαστά γεγονότα.

Το πρώτο έχει ως εξής: Στην πορεία της υγείας μου ήταν απαραίτητο, σε τακτά χρονικά διαστήματα, να υποβάλλομαι σε αξονικές τομογραφίες θώρακος (και όχι μόνο). Επικοινωνώντας λοιπόν με την γραμματεία της κλινικής όπου γίνονταν οι εξετάσεις, για να κλείσω ραντεβού (25 μέρες νωρίτερα), με ενημέρωσαν ότι δεν υπήρχε άλλη διαθέσιμη ημερομηνία εκτός από την 9 Μαΐου (ημέρα εορτής του Αγίου). Αρχικά δεν ήθελα αυτή την ημερομηνία, διότι επιθυμούσα να πάω να λειτουργηθώ και να κοινωνήσω. Παρ’ όλα αυτά η απάντησή μου στην κοπέλα ήταν «Τόσο το καλύτερο για μένα!». Αμέσως με ρωτάει «Τι είπατε;» κι εγώ της απαντώ «Τίποτα, τίποτα, κάτι δικό μου». Έτσι πήγα κι έκανα την εξέταση, η οποία είναι αφιερωμένη στον Άγιο, αφού ήταν πεντακάθαρη. Εδώ θα ήθελα να πω και κάτι ακόμα. Μέχρι να έρθει η σειρά μου για την εξέταση, πήγα να κάνω το σταυρό μου και να προσευχηθώ σε ένα προσκυνητάρι που βρίσκεται στο χώρο της κλινικής. Εκεί, προς μεγάλη μου χαρά, υπήρχε και εικόνα του αγίου Νικολάου του Νέου του εν Βουναίνοις.

Το δεύτερο θαυμαστό σημείο που έδειξε ο Άγιος είναι το εξής: Μία φίλη, η οποία μου στάθηκε πολύ σ’ αυτή τη δοκιμασία, είδε στον ύπνο της τον Άγιο Νικόλαο ως έφιππο καβαλάρη σε νεαρή ηλικία, αγένειο, φορώντας στρατιωτική ενδυμασία και κρατώντας ένα στρατιωτικό συνταγολόγιο, από το οποίο έκοψε μία λευκή σελίδα και της είπε επιβλητικά «Πάρε αυτό και δώσε το στη Γεωργία». Εκείνη μου το διηγήθηκε την άλλη μέρα και, μάλιστα θυμάμαι και τα λόγια της «Μην περιμένεις ύστερα από αυτό ότι δεν θα γίνεις καλά! Ο Άγιος έδωσε την συγκατάθεσή του».

Από τότε πηγαίνω συνέχεια στον τόπο της αθλήσεως του Αγίου στα Βούναινα και είμαι μάρτυρας του θαυμαστού αυτού γεγονότος, να βλέπω δηλαδή το δέντρο κατόπιν Παράκλησης να δίνει στους πιστούς το αίμα του (ένα κόκκινο υγρό αγίασμα όπως το λέμε μερικοί πιστοί). Τώρα που γράφω αυτά τα λόγια έχουν περάσει μόλις λίγες ημέρες από το τελευταίο προσκύνημα που έγινε στις 23 Ιουλίου 2011. Είμαι πολύ συγκινημένη και γεμάτη από τη χάρη του Αγίου. Κι αυτό διότι με αξίωσε να βρεθώ και να λειτουργηθώ ξανά στον άγιο αυτό τόπο όπου μαρτύρησε ο Οσιομάρτυρας, να κοινωνήσω, να τελέσουμε αρτοκλασία και να δοξάσω τον Θεό και τον Άγιο που μου έδωσαν υγεία, καθώς και να γίνω για άλλη μια φορά μάρτυρας του θαυμαστού αυτού σημείου και να δω ξανά να αναβλύζει αίμα από το δέντρο του μαρτυρίου.

Λόγω της μεγάλης (ας μου επιτραπεί η λέξη) αδυναμίας που έχω στον Άγιο Νικόλαο τον Νέο τον εν Βουναίνοις, πολλές φορές όταν συναντώ ανθρώπους που γνωρίζουν γεγονότα και τον ευλαβούνται κάθομαι και τους ακούω προσεκτικά. Έτσι λοιπόν, μπορώ να σας πω ότι έχω ακούσει από τρεις διαφορετικές πηγές πως το πραγματικό δέντρο του μαρτυρίου του Αγίου το έκοψαν, διότι η χάρις του έχει εξαπλωθεί παντού και πλήθος κόσμου που τον ευλαβείται βρίσκει την υγειά του. Λένε οι κάτοικοι της ευρύτερης περιοχής πως μια οικογένεια Μαρτύρων του Ιεχωβά το έκοψε και το φόρτωσε στην καρότσα του αυτοκινήτου της την φτελιά για να το εξαφανίσει. Και τι κατάφεραν; Να μας κάνουν να πιστέψουμε και να τον ευλαβούμαστε ακόμα περισσότερο, γιατί η χάρις του δίνει σε όποιον παρακαλάει με προσευχή και πίστη το αίμα του μαρτυρίου του από άλλες γειτονικές φτελιές. Εδώ αξίζει να αναφέρω ότι την ίδια μέρα η συγκεκριμένη οικογένεια Ιεχωβάδων σκοτώθηκε σε τροχαίο ατύχημα.

Θα μπορούσα να σας γράψω πολλά ακόμη για τον Άγιο, όμως εδώ θα σταματήσω.

Δοξασμένο να είναι το όνομά του εις τους αιώνες των αιώνων Αμήν.

Μαρτυρία της Κωνσταντίνας Παπαθανασίου, Αττική 2011:

Είχα κι εγώ την ιδιαίτερη ευλογία από τον Θεό και τον Άγιο Νικόλαο τον Νέο τον εν Βουναίνοις να γνωρίσω και να ζήσω το μεγάλο και ανεξήγητο θαύμα του Αγίου. Τον άγιο Νικόλαο τον Νέο τον εν Βουνένοις δεν τον γνώριζα. Πρώτη φορά μου μίλησε γι’ αυτόν μία φίλη μου που την έκανε καλά από καρκίνο και τον ευλαβείται πολύ. Μου είπε και για το θαύμα που γίνεται προς τιμήν του Αγίου την ημέρα της εορτής του στις 9 Μαΐου. Μετά την Θεία Λειτουργία γίνεται η Παράκληση του Αγίου στον προαύλιο χώρο και συγκεκριμένα μπροστά στο δέντρο από την εποχή που ζούσε ο Οσιομάρτυρας. Στο τέλος της Παράκλησής του, μέσα από μια οπή του δέντρου βγαίνει «αίμα», το οποίο είναι πολύ θαυματουργό για όλες τις ασθένειες και ιδιαίτερα για τον καρκίνο. Έχω ακούσει ότι το «αίμα» αυτό το έχουν εξετάσει και το θαυμαστό είναι ότι έχει όλα τα συστατικά του αίματος, αλλά δεν υπάρχει η ομάδα αίματος.

Ήθελα και παρακαλούσα τον Άγιο να αξιωθώ κι εγώ να ζήσω από κοντά το θαυμαστό αυτό γεγονός. Πράγματι, ο Άγιος έκανε την επιθυμία μου αυτή πραγματικότητα. Ξεκινήσαμε μια μικρή ομάδα προσκυνητών με κατεύθυνση προς τον τόπο του μαρτυρίου του Αγίου, που βρίσκεται στα Βούναινα της Θεσσαλίας. Τελέσαμε Όρθρο, Θεία Λειτουργία, Αρτοκλασία και εν συνεχεία κατευθυνθήκαμε στο δέντρο, έξω στον προαύλιο χώρο του Προσκυνήματος. Κάναμε την Παράκληση του Αγίου με τον Ιερομόναχο που ακολουθούσε στο προσκύνημα αυτό και τον Διάκονο του Προσκυνήματος, π. Δημήτριο Τσίγγινο. Όταν φτάσαμε στα Μεγαλυνάρια της Ακολουθίας της Παράκλησης, προς μεγάλη μου έκπληξη, είδα το «αίμα» να βγαίνει μέσα από το δέντρο. Η συγκίνησή μου δεν περιγράφεται. Είχα χάσει τα λόγια μου. Μονολογούσα συνεχώς «ΜΕΓΑΣ ΕΙΣΑΙ ΚΥΡΙΕ ΚΑΙ ΘΑΥΜΑΣΤΑ ΤΑ ΕΡΓΑ ΣΟΥ». Ευχαριστούσα τον Άγιο που με αξίωσε εμένα την αμαρτωλή να ζήσω το θαύμα του. Το αξιόλογο είναι ότι όσα γυάλινα μπουκάλια (μικρά, μεγάλα έως και του ενός λίτρου) είχαμε μαζί μας, τόσο αίμα έβγαζε. Ούτε λιγότερο ούτε περισσότερο. Τα γέμισε όλα και μετά σταμάτησε μόνο του. Όταν μετά από λίγο ήρθε στο Προσκύνημα μία κυρία από Θεσσαλονίκη, που και εκείνη ερχόταν για πρώτη φορά και της είπαμε για το θαύμα που έγινε, θέλησε να δει και να πάρει λίγο από το «αίμα» του Οσιομάρτυρα. Πήγαμε πάλι στο χώρο που βρισκόμασταν πριν λίγο με τους Κληρικούς, αλλά ο Άγιος δεν έβγαζε άλλο θαυματουργό «αίμα». Είναι και αυτό ένα σημείο αξιοθαύμαστο. Ο Άγιος βγάζει «αίμα» μόνο όταν το επιτρέπει εκείνος και όχι όποτε θέλουμε εμείς.

Το θαυμαστό αυτό γεγονός συνέβη στις 23 Ιουλίου 2011.

Ας έχουμε πάντα τις πρεσβείες του και να μας βοηθάει πάντα στους δύσκολους καιρούς που ζούμε. Να γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι – Χριστιανοί και να μεσιτέψει για το προσωπικό πρόβλημα του κάθε πονεμένου ανθρώπου.

ΖΕΙ ΚΥΡΙΟΣ Ο ΘΕΟΣ.

Ας είναι Δοξασμένο το Άγιο όνομά του.

Με πολλή συγκίνηση, θαυμασμό και αγάπη προς τον Άγιο.

Μαρτυρία Νίκης Μυλωνά-Λουκά: «Άγιος Νικόλαος ο Νέος» Λάρισα 1992: Βροχή αίματος από τα δένδρα του Αγίου.

Διηγείται ο Ηλίας Κουρουξίδης, κάτοικος Κάτω Βουναίνων: «Εγώ έμεινα δύο φορές στον Άγιο Νικόλαο. Επειδή, για να πιστέψω, πρέπει να δω, γι’ αυτό λοιπόν έκανα το εξής τέχνασμα. Το 1965 πήγα μία εβδομάδα και φύλαξα κάτω από τα δένδρα του Αγίου Νικολάου. Πήγα μαζί μετονΠαλαμίδα.
Στον Άγιο Νικόλαο πήγα στις 22 Μαΐου. Τότε που γιορτάζουν οι παλαιοημερολογίτες. Φύλαξα όλη τη νύχτα. Οι Παλαιοημερολογίτες όλη τη νύχτα διάβαζαν και προσεύχονταν στην εκκλησία μέχρι το πρωί. Το πρωί μετά τη Θεία Λειτουργία βγήκαν έξω από την εκκλησία και διάβαζαν παράκληση. Δέκα με ένδεκα η ώρα έβγαλαν την εικόνα κάτω από τα δένδρα. Εκεί γονάτισαν κάτω όλοι. Εγώ ήμουν σε μία απόσταση 6-7 μέτρων. Όλοι γονατιστοί έψαλαν την παράκληση. Γύρω στις 11 η ώρα ξαφνικά το δένδρο ρίχνει μία κόκκινη βροχή σαν χαλάζι. Έγινε χαλασμός. Εγώ φοβήθηκα και το έβαλα στα πόδια, έτρεξα ένα χιλιόμετρο, χωρίς να το καταλάβω. Μετά ξαναγύρισα.

Οι προσκυνητές μάζεψαν τη βροχή με τα ρούχα, με τα μαντήλια το βαμβάκι κλπ. Μετά μία ώρα ανέβηκαν στο πούλμαν και έφυγαν. Είδα κάτι τρομερό. Τους ρώτησα γιατί σε σας έγινε το θαύμα; Και εκείνοι απάντησαν, ότι εμείς το ζητάμε, κάναμε παράκληση και ο Άγιος μας το έδωσε . Εσείς δεν το ζητάτε…»

Ἀπολυτίκιον. Ἦχος α΄. Τῆς ἐρήμου πολίτης.

Ἐξ Ἑῴας ἐκλάμψας ὡς ἀστὴρ οὐρανόφωτος, Νικόλαε παμμάκαρ ἐν Βουναίνοις ἐνήθλησας· διὸ καὶ δοξασθεὶς παρὰ Χριστοῦ, θαυμάτων ἀναβλύζεις δωρεάς, τοῖς προστρέχουσι τῇ θείᾳ σου ἀρωγῇ, Ὁσιομάρτυς ἔνδοξε. Δόξα τῷ δεδωκότι σοι ἰσχύν, δόξα τῷ σὲ στεφανώσαντι, δόξα τῷ ἐνεργοῦντι διὰ σοῦ, πᾶσιν ἰάματα.

Κοντάκιον. Ἦχος γ΄. Ἡ Παρθένος σήμερον.

Ἐν Βουναίνοις Ἅγιε, ἀσκητικῶς διαπρέπων, μαρτυρίου στάδιον, θεοπρεπῶς διανύεις· ὅθεν σε, ὁ Ζωοδότης λαμπρῶς δοξάσας, ἔδειξε, θαυμάτων κρήνην τοῖς ἐκβοῶσι· χαίροις κλέος Ὀρθοδόξων, Ὁσιομάρτυς Χριστοῦ Νικόλαε.

Μεγαλυνάριον

Χαίροις τῆς Ἑῴας θεῖος βλαστός· χαίροις τῶν Ὁσίων, καὶ Μαρτύρων ὁ κοινωνός· χαίροις τῶν Βουναίνων, καὶ πάσης Θεσσαλίας, ἀγλάϊσμα καὶ κλέος, Μάρτυς Νικόλαε.

Τέλος καί δόξα τῷ μόνῳ ἀληθινῷ Θεῷ ἡμῶν.

Ὁ πονήσας ἀρχιμ. Νεκτάριος Ν. Πέττας

February 1, 2012
Saint Nicholas The New Monk

SAINT NICHOLAS THE NEW MONK – MARTYR OF VOUNENA

By Archimandrite Nectarios N. Pettas Phd

Athens, July 2011

During my childhood my father, who was a priest, would tell me about the miracles St Nicholas the New Monk whose name’s day is celebrated on the 9th May. Because of various obligations in Athens at that time of year wasn’t able to go to Vounena. However, I realized that in order for me to believe what I had heard I needed to see things first hand for myself.

Consequently, I decided to go to St. Nicholaos at Vouvena on 23 May 2011 and arrived at 7am in the morning with a group of spiritual people. Following the Divine Liturgy and the artoklasia[1] we slowly left the church and headed towards the elm grove in which the saint was martyred. Here we kneeled in front of the trees and prayed a supplicatory canon for ourselves and those known to us. While we were chanting “It is truly meet” – Glory to God! Suddenly a porphyry coloured liquid that looked like blood started flowing from some of the trees. We started collecting this very carefully in containers because of its miraculous power which we had heard about from many people who had been cured, specifically of dermatological problems and cancer. After receiving this priceless gift we gave thanks to the saint for two reasons. Firstly, for the inexplicable miracle of the red liquid that flowed from the trees Secondly, for this liquid that only flows from these trees on St. Nicholas’ name’s day. However, for us to bear witness, it appeared specifically on the day we were there.

St. Nicholas, the New Monk-Martyr was probably born in Asia Minor. From his childhood, he was distinguished by his love and strong faith and trust in God. His virtue and valour were also very distinctive character traits. Consequently, his parents decided to encourage him professionally to follow a military career, so they enlisted him in the Roman army. His reputation quickly travelled beyond the narrow limits of his home spreading to the Imperial City of Constantinople. At this time, the Emperor Leo VI, The Wise (886-912 AD) who had already gathered information about Nicholas called him to his side so that he could judge his character for himself. After talking with him for a short period his gifts were evident and he was also impressed by his physical and spiritual strengths. As a result Emperor Leo decided to confer on him the title of Duke and he then appointed him as leader in the imperial military forces. He sent him to Larissa, where he was to guard and defend this capital city of Thessaly. Nicholas assumed his duties with zeal and taught his soldiers not only the art of war but also of the spiritual life. Over time he managed to gain their love and trust.

When the Arabs descended on Thessaly armed to attack, barbarian raids, devastation and death were rampant. Nicholas with only meagre forces tried to stop the enemy. However, the huge enemy forces easily conquered, taking part in a general massacre and pillage of the area. Many residents fled the city and the region and they sought refuge in mountainous areas of Tynarvo just outside Larissa. Nicholas with his soldiers retreated to the forest on Mount Vounena where there were many ascetics living in sketes in the steep mountains. He settled near them, taking part in their spiritual practice and prayer. Nicholas had his soldiers with him who also began to live a spiritual and holy life like the monks.

One evening, while the saint was praying, an angel of the Lord appeared to him and announced his forthcoming death and that of the other monks saying: “Come, athletes of Christ, prepare yourselves for martyrdom”. This was followed by the enemies arresting them and they were then tortured by the crowd. They urged them to deny their faith. However, they remained unshaken in the faith of their fathers demonstrated and testified to by their deaths. Consequently, their names were engraved in gold in the book of heaven. From the names which were saved we know the following: Akindinos, Armodios, Gregory, Demetrios, Evodios, Theodore, John, Michael, Pagkratios, Pantoleon, Christopher and Emilianos.

In the biography of St. Nicholas are also noted two names of women Martyrs, Irene and Pelagia which are included with the names of soldiers and Martyrs. Evidently they were two Christian heroines, martyrs for the love of Christ. They belonged to the civilian population of the city of Larissa and had taken refuge in the mountains of Tyrnavos.

Following the massacre the blessed Nicholas, distinguished for bravery, managed to escape, to the fury of the enemy. Travelling through parts of Larissa and Tyrnavos he arrived in inner Thessaly, in the area of Karditsa, where the village of Vounena is situated. There he found a suitable place for ascetic practice and a cave for shelter, which was covered by elm trees. He continued to live an ascetic life, which had begun near the ascetics of Tyrnavos. He relinquished any worldly desires and thwarted off any demonic attack with the grace of God dwelling within him.

However, the barbarian invaders discovered the athlete of Christ, Nicholas. They arrested him and pressured him with promises and persuasion to deny his faith. However, all of this he bravely resisted. So they began torturing him and finally pierced his heart with their spears. God was moved because Nicholas endured such tortures in His name. Eventually, the invaders decapitated the Righteous- Martyr Nicholas who was finally crowned with the amaranthine wreath of glory entering the joy of the Lord.

The Bishop of Larissa, Philip, participated in the procession to the town of Tyrnavos carrying the relics of the Martyrs. These holy relics had been discovered earlier by Duke Effimianos of Thessaloniki.

Effimianos was once seriously ill from the terrible disease of leprosy. He sought treatment from many physicians, but all in vain. Then he began to invoke the various saints thereby hoping to receive charity and the mercy of God. Furthermore, he offered money to widows, orphans and the poor and begged God to give him mercy to return to good health. Whilst he was praying one day he saw a vision of the patron saint of Thessaloniki, Saint Demetrios who told him that he wouldn’t be healed in that city and that he needed to go to Thessaly. There the patron Saint of Larissa was Achilleios. Effimianos had heard a lot about the miracles of these two patron saints. So having arrived in Larissa he went to pray in front of the relics of St. Achilleios when God advised him to go to the mountains of Vounena.

The vision Effimianos received directed him to find the sacred relics of the Righteous-martyr Nicholas. After this he was to wash at a spring close by and to have faith in finding the right cure for his illness. Happy with these promising words he left for Vounena where he found the holy relics of St. Nicholas after which he bathed in the spring. Within a short time he was cured of his leprosy. Full of joy and gratitude for the cure which was given to him by the Righteous-Martyr of Christ, he built a small church and it was there that he entombed the holy relics.

Today many relics are saved in the Peloponnese whilst his head is found at the Monastery of St Nicholas on Andros. Many churches all over Greece are given his name whilst they are often adorned with frescoes depicting his image.

[1] A short service blessing special sweet bread, wine and oil.

February 1, 2012
Βίος του οσιομάρτυρος Νικολάου του Νέου

Ο άγιος Νικόλαος ο οσιομάρτυρας ο Νέος της Βουναίνης,

υπό αρχιμ. Νεκταρίου Ν. Πέττα.

Πριν από αρκετά χρόνια, όταν ήμουν μαθητής του γυμνασίου είχα εντοπίσει στη βιβλιοθήκη του αειμνήστου ιερέως πατρός μου π. Νικολάου μια ακολουθία, που είχε εκδοθεί στην Πάτρα το 1875 προς τιμή του οσιομάρτυρος Νικολάου του Νέου. Αφού την διάβασα, εντυπωσιάστηκα τόσο πολύ, ώστε ρώτησα σχετικά τον πατέρα μου, ο οποίος με πολλή ευλάβεια μου διηγήθηκε λεπτομερέστατα το βίο, το μαρτύριο του αγίου Νικολάου και τα σύγχρονα θαύματά του, όπως την εμφάνιση πορφυρένιας υγρής ουσίας στα δένδρα, στα οποία μαρτύρησε ο ίδιος και οι συμμοναστές του και την ίαση που αυτή προσφέρει..

Ως κληρικός πλέον είχα τον ευσεβή πόθο να επισκεφθώ τον τόπο του μαρτυρίου του Αγίου, στα Βούνενα της Θεσσαλίας.

Κατά το θέρος του 2011 τηλεφώνησα στον αρχιερατικό επίτροπο Φύλλου π. Βασίλειο Γερούκη, ο οποίος μου είπε «Ευχαρίστως, πάτερ μου, να έρθετε. Μάλιστα το Σάββατο, που σκοπεύετε να έρθετε (23-7-2011), θα έχουμε λειτουργία, οπότε θα λειτουργήσετε εσείς. Ενημερώσατε σχετικά και την οικεία Μητρόπολη Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφερσάλων. Πράγματι επικοινώνησα με την Μητρόπολη και έλαβα τη σχετική άδεια. Τη διαδρομή μου την υπέδειξε γνωστό μου πρόσωπο από την Αθήνα, το οποίο συνόδευσε, διότι τιμά ιδιαίτερα τον Άγιο μετά από θαυμαστή ίαση, και ήθελε να τον ευχαριστήσει ακόμη μια φορά στον τόπο του μαρτυρίου του, στα Βούναινα.

Φτάσαμε στις 7:00 το πρωί. Εκεί μας περίμενε ο διάκονος της Μητροπόλεως π. Δημήτριος Τσιγγινός, με την διακόνισσα συμβία του Παρασκευή. Αργότερα ήρθαν και οι επίτροποι, ο ιεροψάλτης και κάτοικοι του χωριού.

Με την χάρη του Θεού τελέστηκε η Θεία Λειτουργία με αρτοκλασία. Στο τέλος, στο κήρυγμα, η ταπεινότης μου κάλεσε όσους θέλουν να έρθουν γύρω από το δένδρο, για να τελέσουμε ιερά Παράκληση του Αγίου. Ακολούθησαν αρκετοί πιστοί. Την στιγμή που επρόκειτο να ψάλουμε το «Άξιον Εστί..» και τα Μεγαλυνάρια του Αγίου, οι κληρικοί τοποθετήσαμε σε οπή μιας βελανιδιάς ένα σωλήνα διάφανο, σαν αυτό που χρησιμοποιείται στην αιμοδοσία, τραβήξαμε λίγο τον αέρα, και αμέσως σαν φλέβα από ζωντανό οργανισμό, άρχισε ο μακρύς σωλήνας να γεμίζει με υγρό βαθύ κόκκινο και στην απόληξη του να τρέχει. Το υγρό αυτό το συγκεντρώσαμε σε γυάλινα δοχεία, μια γυάλινη κανάτα νερού και μια φιάλη από νερό Ιόλη. Όλοι προσευχόμασταν και δοξάζαμε το Θεό. Η παράκληση του αγίου Νικολάου συνεχιζόταν και ευχαριστούσαμε τον Οσιομάρτυρα για το ουράνιο αυτό δώρο. Όταν γέμισαν τα επτά δοχεία που είχαμε φέρει, το αίμα άρχισε να ελαττώνεται, ώσπου σταμάτησε. Οι κάτοικοι έμειναν έκπληκτοι και μας έλεγαν ότι τόσο αίμα στην εορτή του βγάζει συνήθως. Αργότερα έφτασε στον τόπο και μια καθηγήτρια από την Θεολογική Σχολή Θεσσαλονίκης. Όταν της αφηγηθήκαμε τι είχαμε βιώσει, έκανε το σταυρό της. Μας διαβεβαίωσε μάλιστα ότι άλλη φορά θα φέρει άρτους και τα σχετικά, ώστε να τελέσει Θεία Λειτουργία, για να βιώσει και αυτή το θαυμαστό γεγονός, εάν ο Θεός επιτρέψει.

Αυτά και άλλα πολλά θα μπορούσε κανείς να διηγηθεί, αλλά σιωπούμε ευχαριστώντας τον άγιο Νικόλαο το Νέο για το ουράνιο σημείο..

Παρακάτω παρουσιάζεται ο βίος, το μαρτύριο και η τιμή του οσιομάρτυρος Νικολάου, αλλά και σύντομο βιογραφικό του Αγίου στα αγγλικά. Ακόμη καταγράφονται λίγα από τα πολλά θαύματα που έχει επιτελέσει. Για χάρη των φιλαγίων και ευλαβών πιστών παρατίθεται η ιερά Ακολουθία και ο Παρακλητικός Κανόνας του αγίου Νικολάου του Νέου.

Για τη σύνταξη του σύντομου βιογραφικού σημειώματος, καθώς και για την τιμή, τα θαύματα και τις Ακολουθίες προς τιμήν του Αγίου χρησιμοποιήθηκαν η σχετική με τον Άγιο Νικόλαο τον Νέο βιβλιογραφία καλύπτεται από ένα πλήθος χειρογράφων κωδίκων, δημοσιεύσεων και εκδόσεων. Το αρχικό κείμενο της βιογραφίας του Οσιομάρτυρος γράφτηκε από τον συνώνυμό του Νικόλαο περί τα μέσα του δεκάτου αιώνος. Οι μετέπειτα όμως αντιγραφές με διασκευές, τροποποιήσεις και προσθήκες φανταστικών στοιχείων στο κείμενο αυτό αλλοίωσαν την αρχική του μορφή. Τα αλλοιωμένα κείμενα εκδόθηκαν αρκετές φορές και προξένησαν σύγχυση, που ήταν αδύνατη η ανεύρεση της αλήθειας από τους μελετητές. Μόνον η ολοκληρωμένη διδακτορική διατριβή του αειμνήστου Δημητρίου Σοφιανού, που εκδόθηκε το 1972, έρριξε φως στην έρευνα. Ο ίδιος συγγραφέας στο επόμενο πόνημά του: Ο Άγιος Νικόλαος ο Νέος της Βουνένης (Ι΄ αιών). Συμπληρωματικά στοιχεία, ανέκδοτα αγιολογικά κείμενα Μαξίμου (1620) κ.ά., επιβεβαιώνει τις ιστορικές αλήθειες περί του Αγίου βασιζόμενος και σε νέα στοιχεία που είδαν το φως της δημοσιότητος. Στο χωριό Μηλιές του Πηλίου, υπήρξε όχι μόνο ναός του Αγίου, αλλά θεωρείτο και προστάτης των γραμμάτων.

Χειρόγραφοι Κώδικες

Κώδικας 81 της Ι. Μ. Μεταμορφώσεως Σωτήρος Μετεώρων, 15ος-16ος αι.

Κώδικας 94 της Ι. Μ. Αγίας της Άνδρου, 12ος αι.

Κώδικας 2768 της Εθνικής Βιβλιοθήκης Αθηνών.

Κώδικας 1144 της Ι. Μ. Βατοπεδίου Αγίου Όρους, 16ος αι.

Κώδικας Κ τῆς Βιβλιοθήκης της Φιλαρχαίου εταιρείας Όθρυος Αλμυρού, 18ος αι.

Κώδικας 10 της Ι. Μ. Αγ. Θεοδώρων Αροανείας, 18ος αι.

Κώδικας ΚΒ της Βιβλιοθήκης της Φιλαρχαίου εταιρείας Όθρυος Αλμυρού, 18ος αι.

Κώδικας 62 του Βυζαντινού Μουσείου Αθηνών, 18ος αι.

Κώδικας της Ι. Μ. Αγ. Νικολάου Άνδρου, 18ος αι.

Κώδικας 734 της Ι. Μ. Αγ. Παντελεήμονος Αγίου Όρους, 18ος αι.

Κώδικας 5 της Ι. Μ. Σιμωνόπετρας, Μαξίμου 1620.

Κώδικας ιδιωτικής συλλογής κ. Ελένης Γ. Γουργιώτου, Λάρισα, τέλη 16ου-αρχές 17ου αι.

Κώδικας 32 της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Κοζάνης, 1724.

Κώδικας 203 της Ι. Μ. Δοχειαρίου Αγίου Όρους, 18ος αι.

Εκδόσεις

Ακολουθία του Οσιομάρτυρος Νικολάου του Νέου του εξ Ανατολής εν Βουνένοις αθλήσαντος. Έγινε με δαπάνη του προηγουμένου Ματθαίου της Ι. Μ. Φιλοθέου Αγίου Όρους, διορθώθηκε από τον Ακάκιο Διακρούση, γνωστό λόγιο κληρικό, του 17ου αιώνος, Βενετία 1657.

Ακολουθία του Αγίου ενδόξου Οσιομάρτυρος Νικολάου του Νέου του εξ Ανατολής και εν Βουνένοις ασκήσαντος και αθλήσαντος. Τυπώθηκε με δαπάνη της Ι. Μ. Οσίου Ναούμ Αχρίδος, και διορθώθηκε από τον ιερομόναχο Γρηγόριο τον Μοσχοπολίτη, γνωστό λόγιο κληρικό του 18ου αιώνος, Μοσχόπολη 1736.

Ακολουθία του Αγίου ενδόξου Οσιομάρτυρος Νικολάου του Νέου του εξ Ανατολής και εν Βουνένοις ασκήσαντος και αθλήσαντος. Η έκδοση αναφέρει ότι το έργο συνέθεσε πρώτα ο Ακάκιος Διακρούσης και διόρθωσε ο ιερομόναχος Ιωσήφ ο εκ Φουρνά Αγράφων, γνωστός λόγιος κληρικός του τέλους του 18ου αιώνος και των αρχών του 19ου, συνθέτη ακολουθιών και επιγραμμάτων. Την Ακολουθία την επιμελήθηκε κάποιος Κωνσταντίνος από το χωριό Κλειτσός των Αγράφων, όπου υπάρχει φερώνυμος ναός, του Οσιομάρτυρος, Βενετία 1791.

Ανατύπωσις της προηγουμένης, που επιπλέον περιέχει παρακλητικό κανόνα στην Αγία Κάρα του Οσιομάρτυρος. Την έκδοση την επιμελήθηκε ο Κωνσταντίνος Σμαραγδόπουλος από το χωριό, Κλειτσός, των Αγράφων. Είναι γνωστή από τον 4 κώδικα της Ι. Μ. Αγ. Νικολάου της Άνδρου.

Τρίτη ανατύπωσις της εκδόσεως της Βενετίας του 1791. Την έκδοση επιμελήθηκε ο Ιωάννης Δημητρόπουλος από το χωριό Κλειτσός, των Αγράφων. Στην έκδοση αυτή αναφέρεται για πρώτη φορά, ημερομηνία αθλήσεως εσφαλμένη, το 720.

Έτερα ανατύπωσις, Πάτρα 1866.

Ομοία, Αθήνα, 1873.

Ομοία, Πάτρα, 1875.

Ομοία, Πάτρα, 1905.

Ομοία, Τρίπολη, 1906.

Έκδοσις της δημώδους παραφράσεως του βίου του Αγίου Νικολάου, όπου απουσιάζει η Ακολουθία, Κόρινθος 1908.

Έκδοσις της δημώδους παραφράσεως του βίου του Αγίου Νικολάου και Ακολουθίας. Επιμέλεια του λογίου μητροπολίτου Θεσσαλιώτιδος Ιεζεκιήλ του Βελανιδιώτου. Προσπαθεί να δώσει λύσεις στις ιστορικές ασάφειες, χωρίς επιτυχία, Αθήνα 1930.

Ανατύπωσις της εκδόσεως· Αθήνα 1845. Εκπονήθηκε από τον Λαρισαίο Φώτιο Παπαευσταθίου, χαρακτηρίζεται δ΄ έκδοση. Τυπογρ. Σωτ. Σχοινά, Βόλος 1960.

Ανατύπωσις της προηγούμενης. Χαρακτηρίζεται ε΄ έκδοση. Τυπογρ. Σωτ. Σχοινά, Βόλος 1966.

Ακολουθία και Βίος του Αγίου ενδόξου Οσιομάρτυρος Νικολάου του Νέου, ψαλλομένη την Θ Μαΐου. Ανατύπωσις της έκδοσης της Βενετίας του 1791, Αθήνα 1968.

Ο Οσιομάρτυς Νικόλαος ο νέος ο εν Βουνένοις. Σύντομη βιογραφία υπό αρχιμανδίτου Κυρίλλου Χριστάκη, Καρδίτσα, 1972.

Ο Άγιος Νικόλαος ο εν Βουνένης. Ανέκδοτα αγιολογικά κείμενα περί της μεσαιωνικής Θεσσαλίας, Ι΄ αιών. Διδακτορική διατριβή, Δημητρίου Σοφιανού. Αθήνα, Φιλοσοφική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, 1972.

Ανατύπωσις της εκδόσεως του Βόλου. Χαρακτηρίζεται ως έκτη έκδοση, 1974.

Ακολουθία και Βίος του Αγίου Οσιομάρτυρος Νικολάου του Νέου του εν Βουνένοις, ξίφει τελειωθέντος, ψαλλομένη τη 10η Μαΐου. Μέριμνα της Ι. Μ. Αγ. Νικολάου Υψηλάντη Βοιωτίας. Ο τίτλος δεν συνάδει με το περιεχόμενο. Περιέχει παρακλητικό κανόνα και τον δημώδη βίο του Αγίου. Επίσης περιέχει μια πατριωτική ομιλία για την μάχη της Πέτρας και τον Δημήτριο Υψηλάντη, Αθήνα, 1975.

Αρχιμανδρίτου Δωροθέου Θεμελή: Βίος, Παρακλητικός Κανών, Χαιρετισμοί, Εγκώμια και θαύματα του Αγίου ενδόξου και ιαματικού Οσιομάρτυρος Νικολάου του Νέου του εν Βουνένοις, ου η χαριτόβρυτος Αγία Κάρα φυλάσσεται εν τη Ιερά Μονή του εν αγίοις Πατρός ημών Νικολάου του εν Μύροις εις τας Ώρας της Άνδρου. Αθήναι 1977. Η εργασία είναι ποίημα του Γερασίμου Μικραγιαννανίτου, και στηρίζεται στον δημώδη βίου του Αγίου, Αθήναι 1977.

Ιερομονάχου Εφραίμ: Ο Οσιομάρτυρος Νικόλαος της Βουναίνης, Βίος-Μαρτύριον-Ασματική Ακολουθία-Παράκλησις-Χαιρετισμοί. Εκδόσεις Νεκτ. Παναγόπουλος.

Βίος και παρακλητικός κανόνας του Οσιομάρτυρος Νικολάου του Νέου, Ιερός ενοριακός Ναός Αγίου Νικολάου του Νέου Θηβών, Θήβα 2006.

Μνήμη και τιμή στον Άγιο Νικόλαο τον Νέο τον εν Βουνένοις. Χ. Μ. Μπούσια. Περιέχει Παρακλητικό κανόνα, εγκώμια, και συλλογή μαρτυριών για την διάδοση της μνήμης του Αγίου μέσα από την τέχνη και τα γράμματα, Αθήναι 1983.

Ο Άγιος Νικόλαος ο Νέος της Βουνένης (Ι΄ Αιών). Δημητρίου Σοφιανού. Έκδοσις Ακαδημίας Αθηνών, 1986.

Φυλλάδιο από τον θεολόγο γυμνασιάρχη Χαρίλαο Καραδιάκο. Ι. Μ. Αγ. Νικολάου Υψηλάντη Βοιωτίας, 1982. Περιέχει βίο αντλημένο από την έκδοση του Αρχιμ. Δωροθέου Θεμελή και την Ακολουθία της Βενετίας του 1791.

Εγκόλπιον ημερολόγιον της Μητροπόλεως Θεσσαλιώτιδος, αφιερωμένο στον Άγιο, 1995.

Οι Βυζαντινοί Άγιοι του Ελλαδικού χώρου μέσα από τις πηγές και τα κείμενα, Δημητρίου Σοφιανού, 1993.

Καμηλάρι Ρήγα Ν. Βιογραφία, Λόγοι, Επιστολαί μετά περιγραφής των Μηλεών και της σχολής αυτών, σ. 92, Αθήναι 1897.

Συναξαρισταί, και Εγκυκλοπαίδειαι

Συναξαριστής Μαυρικίου, τόμος 3, σ. 29, 1868.

Μέγας Συναξαριστής Δουκάκη. Τόμος Μαΐου, σ. 148, 1892.

Συναξαριστής Νικοδήμου Αγιορείτου. Τόμος 2ος, σ. 141, 1868.

Συναξαριστής Βίκτωρος Ματθαίου. Τόμος Μαΐου, σ. 235, 1967.

Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαίδεια. Τόμος 9ος, σ. 516.

Μηναίο Μαΐου. Έκδοσις Φοίνικος, σ. 51, Αθήνα 1895.

Ωρολόγιον το Μέγα. Αποστολική Διακονία, σ. 369, Αθήναι 1973.

Αγιολόγιον Ορθοδόξου Εκκλησίας. Αποστολική Διακονία, σ. 358.

Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια. Τόμος 18, σ. 305.

Εγκυκλοπαίδεια Ελευθερουδάκη. Τόμος 9, σ. 813.

Νέα Παγκόσμια Εγκυκλοπαίδεια, έκδοσις Μορφωτικής Εταιρείας. Αθήναι, τόμος 23, σ. 98.

Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια Γιοβάνη. Τόμος 15, σ. 262, Αθήνα, 1980.

Δημοσιεύσεις σε εφημερίδες και περιοδικά

Δ. Α. Στωϊκού: Ο Άγιος Νικόλαος και η Βουνένη της Θεσσαλίας. Περιοδικό· Προμηθεύς. Βόλος, έτος γ, σ. 247-251, 1891.

Ν. Γιαννοπούλου: Βίος Αγίου Νικολάου του νέου και η Βουνένη της Θεσσαλίας. Νεολόγος. Βόλος. Τόμος γ, σ. 698-700, 715-717, 738-740, 746, 1894.

Δ. Γούνα: Πεπραγμένα Συλλόγου Αγίου Νικολάου του εν Βουνένοις. Καλαμάτα, 1902.

Ν. Βέη: Αρχαιολογική Εφημερίς, σ. 180, 1911.

Ν. Γιαννοπούλου: Επετηρίς Φιλολογικού Συλλόγου Παρνασσός. Τόμος 11ος, σ. 185, 1915.

Ν. Γιαννοπούλου: Αι παρά την Δημητριάδα Βυζαντιναί Μοναί. Επετηρίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών. τόμος 1, σ. 210, 1924.

Ιεζεκιήλ, Βελανιδιώτου: Ο Άγιος Νικόλαος ο εν Βουνένοις. Περιοδικό· Ανάπλασις. 15/6/1930.

Ν. Γιαννοπούλου: Θεσσαλικαί Μελέται, Α Βυζαντινή Μονή Αγίου Νικολάου του εν Βουνένη της Θεσσαλίας, τόμος 14, σ. 432, 1938.

Σ. Δημητρακοπούλου: Ο Οσιομάρτυς Νικόλαος ο Νέος. Περιοδικό· Κοσμάς ο Αιτωλός. Ι. Μ. Αιτωλίας & Ακαναρνίας, σ. 474, 1970.

Δ. Φερούση: Ο Άγιος Νικόλαος στις Ώρες της Άνδρου. Εφημερίς Εκκλησιαστική Αλήθει, Αθήνα, 29/12/1977.

Χ. Μ. Μπούσια: Άγιος Νικόλαος ο εν Βουνένοις. Σάλπιγξ Ορθοδοξίας. Ι. Μ. Φλωρίνης, τεύχος 164, Μάϊος 1982.

Καμηλάρι Μυρτούς Ρ,: Ιεραί Ανασκαφαί. Θεσσαλικά Χρονικά (Δελτίον της εν Αθήναις Ιστορικής και Λαογραφικής Εταιρείας των Θεσσαλών), τόμος ε΄, σ. 78, 1936.)

Βίος του οσιομάρτυρος Νικολάου του Νέου της Βουναίνης

Σύμφωνα με τις πηγές, ο οσιομάρτυς Νικόλαος ο Νέος[1] κατάγεται απο τα Ανατολικά μέρη της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, αλλά δεν γνωρίζουμε από που ακριβώς. Γεννήθηκε κατά το δεύτερο μισό του 9^ου αι., όταν βασιλιάς στην Κωνσταντινούπολη ήταν ο Μιχαήλ Γ’ (842-867 μ.Χ.) ή ο Βασίλειος Α’ (867-886 μ.Χ.). Από την παιδική του ηλικία διακρινόταν για τη θερμή πίστη, την αγάπη προς το Θεό και την εμπιστοσύνη της ζωής του στα χέρια του Χριστού. Από τα παιδικά του χρόνια έδειχνε ποια θα είναι η πνευματική του εξέλιξη. Απέφευγε τη συναναστροφή των νέων, που δεν ήταν προσεκτικοί στη ζωή τους και συναναστρεφόταν πάντα με συνετούς, προσεκτικούς και θεοσεβείς ανθρώπους. Τα δώρα του Αγίου Πνεύματος και η γενναιότητα μαζί με την ανδρεία του Νικολάου δεν μπορούσαν να κρυφθούν, όσο και να τα κράταγε μυστικά. Οι γονείς του τον πρότρεψαν να ακολουθήσει το στρατιωτικό επάγγελμα και πράγματι κατεγράφη στο Ρωμαϊκό στρατό. Ωστόσο η φήμη του ξεπέρασε γρήγορα τα στενά όρια της γενέτειράς του και απλώθηκε μέχρι και αυτή την Βασιλεύουσα των πόλεων, την Κωνσταντινούπολη. Ο τότε αυτοκράτορας Λέων ο ΣΤ΄ ο Σοφός (886 – 912 μ.Χ.) άκουσε για το νεαρό Νικόλαο και ζήτησε πληροφορίες. Τότε έμαθε από αξιωματικούς του στρατού του λεπτομέρειες για τη ζωή και τη δράση του Νικολάου, θαύμασε και τον κάλεσε στο παλάτι του, για να συνομιλήσουν και να διαπιστώσει μόνος του την αξία του.

Όταν ο Νικόλαος πήγε στο Παλάτι, ο Λέων αφού συνομίλησε μαζί του διέκρινε αμέσως τα χαρίσματά του και εκτίμησε τις σωματικές και ψυχικές του ικανότητες. Ο αυτοκράτορας εγκωμίασε δημοσίως το Νικόλαο και τον αξιοποίησε, για να ωφεληθεί ο στρατός και η αυτοκρατορία. Τον διόρισε ως Δούκα, δηλαδή αρχηγό του αυτοκρατορικού αποσπάσματος μιας περιοχής, που είχε ως σκοπό να φρουρεί και να υπερασπίζεται την επαρχία, που θα του ανέθεταν.

Δέχτηκε την τιμή αυτή για το καλό της πίστεως και του έθνους του με αφοσίωση και αποφασιστικότητα. Ο Νικόλαος δίδασκε στους στρατιώτες του την τέχνη του πολέμου, όχι μόνο του σωματικού, αλλά και του πνευματικού, ώστε να ζουν πνευματική ζωή μέσα από τα μυστήρια. Υπήρξε πρότυπο στη διακονία του, με αποτέλεσμα να ωριμάσουν περισσότερο οι αρετές του και να κερδίσει την αγάπη και την εμπιστοσύνη των στρατιωτών.

Την εποχή αυτή στασίασαν οι κάτοικοι της Θεσσαλίας, λόγω της βαρειάς φορολογίας και ομάδες απ’ αυτούς πήγαιναν στα σύνορα της Μακεδονίας και λεηλατούσαν και πολλούς αιχμαλώτιζαν. Ο αυτοκράτορας ο Λέων ΣΤ΄ ο Σοφός έστειλε διάταγμα σ’ όλη την Ανατολή να έρθουν οι τοπάρχες με το στρατό τους. Μεταξύ αυτών ήταν και ο Νικόλαος, στον οποίο ο Λέων ανέθεσε την αποκατάσταση της τάξης στη Θεσσαλία. Ο Νικόλαος χειρίστηκε την υπόθεση με σωφροσύνη και σύνεση. Απέκρουσε και διάλυσε τις ομάδες των στασιαστών, ελευθέρωσε τους αιχμαλώτους και έπεισε τους Θεσσαλούς να αποδίδουν, όπως και στο παρελθόν, τους προβλεπόμενους φόρους στην αυτοκρατορία.

Μετά από αυτή την επιτυχία του Νικολάου, ο Λέων τον διορίζει Δούκα στη Λάρισα, για να φρουρεί και να υπερασπίζεται την πόλη και όλη τη Θεσσαλία από επιδρομές βαρβάρων και εσωτερικές στάσεις.

Ο Λέων με τον αδελφό του Αλέξανδρο και τα στρατεύματά του μετέβησαν στην Ανατολή, για να αντιμετωπίσουν βαρβάρους, που απειλούσαν τα σύνορα και την ησυχία της αυτοκρατορίας. Τότε οι Άραβες εκμεταλλεύτηκαν την ευκαιρία και εξόρμησαν κατά της Δύσης, η οποία ήταν ανυπεράσπιστη, και φτάνοντας με τον πολεμικό τους στόλο, αποβιβάστηκαν στα παράλια της Δημητριάδος (Βόλου). Εκεί λεηλάτησαν ό,τι έβρισκαν μπροστά τους και από τους κατοίκους έσφαζαν τους γεροντότερους, ενώ τους νεότερους τους αιχμαλώτιζαν, για να τους πουλήσουν στα σκλαβοπάζαρα της Αιγύπτου.

Σε σύντομο διάστημα οι Άραβες κατέκτησαν όλα τα μέρη από τη Δημητριάδα ως τα Φάρσαλα και την Ελασσώνα. Τους κατοίκους, που αρνιούνταν να αλλαξοπιστήσουν, τους κατέσφαζαν, ενώ ό,τι πολύτιμο έβρισκαν το άρπαζαν σαν λάφυρο.

Έπειτα οι Άραβες επιδρομείς, αφού κατέστρεψαν τα πάντα στις επαρχίες αυτές, απεφάσισαν να προελάσουν βορειότερα στην ενδοχώρα της Θεσσαλίας, για να λεηλατήσουν και τη σημαντικότερη πόλη της περιοχής αυτής, τη Λάρισα.

Όντως οι βάρβαροι πολιόρκησαν την Λάρισα. Ο Νικόλαος και οι λιγοστοί στρατιώτες, τους οποίους είχε ενδυναμώσει ψυχικά, κινήθηκαν, για να αντιμετωπίσουν τον εχθρό. Αρχικά τα κατάφεραν, γιατί μαζί με τους ντόπιους έδωσαν σκληρή μάχη και πολλούς βαρβάρους φόνευσαν, αλλά ο πολυάριθμος στρατός των Αράβων εύκολα επικράτησε και νέες σφαγές των κατοίκων πραγματοποίησε.

Ο Νικόλαος μπροστά στα δεινά αυτά ανεχώρησε από τη Λάρισα, παίρνοντας μαζί του και μικρό τμήμα των στρατιωτών του από τους επιζώντες και βρήκε κατάλυμα οχυρωμένο στο Τύρναβο. Στο όρος αυτό εγκαταβιούσε πλήθος ασκητών, από τους οποίους ο Δούκας Νικόλαος με το στρατό του διδάχτηκε την ησυχαστική ζωή.

Υπήρχαν πολλοί άγιοι ασκητές στις Σκήτες και στα Μονύδριά τους, τα χτισμένα σε κρυφά και απόκρημνα υψώματα. Ο Νικόλαος θέλησε να ασκητεύσει και αυτός στο όρος αυτό, εγκαταλείποντας κάθε κοσμική δόξα και τα αξιώματά του. Έγινε λοιπόν μοναχός και άρχισε το σκληρό αγώνα της νηστείας και της προσευχής, της αγρυπνίας και κάθε άλλης σκληραγωγίας και ασκήσεως. Έτσι πολύ σύντομα έφτασε σε πολύ υψηλά μέτρα πνευματικής και ενάρετου ζωής. Εγκαταβίωσε μαζί τους συναγωνιζόμενος αυτούς στην αυστηρή υπακοή και στην προσευχή. Μαζί του είχε και τους στρατιώτες του, που ζούσαν εκούσια και αυτοί την μοναχική ισάγγελη πολιτεία.

Το μαρτύριο των συστρατιωτών του Νικολάου

Εκεί στα ασκητήρια, ένα βράδυ, ενώ ο Οσιομάρτυρας προσευχόταν με βαθιά πίστη, τον επισκέφτηκε Άγγελος από τον Ουρανό και του προείπε ότι ο Κύριος σύντομα θα επιτρέψει να σηκώσουν το μαρτυρικό τέλος Του, δηλαδή το μαρτύριο: «Δεύρο, αθληταί του Χριστού, προς το μαρτυρήσαι εαυτούς ευτρεπίσατε». Ο Νικόλαος φανέρωσε στους στρατιώτες του και στους κατοίκους, που είχαν κρυφτεί εκεί, τα ορώμενα και τους έδωσε θάρρος, για να ομολογήσουν κατά το θέλημα του Θεού. Πράγματι σε μικρό χρονικό διάστημα οι αλλόθρησκοι Άραβες τους εντόπισαν μαζί με τους ασκητές. Ο στρατός του Νικολάου προσπάθησε να τους αποκρούσει, για να σώσουν τον άμαχο πληθυσμό. Όμως, αν και η ανδρεία τους ήταν μεγάλη, το αποτέλεσμα της αναμέτρησης ήταν υπέρ των πολυπληθών βαρβάρων. Η περιοχή γέμισε πτώματα. Οι περισσότεροι στρατιώτες του Νικολάου χάθηκαν, εκτός από δώδεκα. Αυτοί συνελήφθηκαν αιχμάλωτοι και υποβλήθηκαν πρώτα σε πολλές ψυχολογικές πιέσεις, για να αρνηθούν το Χριστό για χάρη των ειδώλων, που προσκυνούσαν οι Άραβες. Τους έκαναν και δελεαστικές προτάσεις για πλούτη και αξιώματα. Όμως οι καλλίνικοι στρατιώτες έμεναν αμετακίνητοι στην πατρώα πίστη. Οι αλλόθρησκοι βράζοντας από οργή μηχανεύονταν το μαρτύριό τους. Τον ένα έξυσαν με σιδερένια νύχια, τον άλλο τον τόξευσαν, άλλον έδεσαν σε τροχό, άλλο τρύπησαν με σούβλα και άλλα φρικτά βασανιστήρια. Οι συμμάρτυρες και συστρατιώτες του αγίου Νικόλαου έμειναν αμετακίνητοι στην πατρώα πίστη και τελειώθηκαν μαρτυρικά με αποκεφαλισμό. Τα ονόματά τους γράφηκαν στους ουράνιους και αδιάψευστους κώδικες με χρυσά γράμματα. Από τους πολλούς συμμάρτυρες διασώθηκαν μόνο τα ονόματα: Ακίνδυνος, Αρμόδιος, Γρηγόριος, Δημήτριος, Ευώδιος, Θεόδωρος, Ιωάννης, Μιχαήλ, Παγκράτιος, Παντολέων, Χριστοφόρος και Αιμιλιανός.

Ο βιογράφος του αγίου Νικολάου, εκτός από τα ονόματα των στρατιωτών Μαρτύρων αναφέρει και τα ονόματα δύο γυναικών μαρτύρων, της Ειρήνης και της Πελαγίας. Πιθανώς πρόκειται για δύο ηρωίδες Χριστιανές, Θεσσαλές γυναίκες, που δέχτηκαν με ανδρεία το μαρτύριο, όπως άλλοι άγνωστοι κάτοικοι, που ίσως ανήκαν στον άμαχο πληθυσμό της πόλεως Λαρίσης και είχαν καταφύγει στα ορεινά του Τυρνάβου, για να διασωθούν.

Το μαρτύριο και το τέλος του αγίου Νικολάου

Ο οσιομάρτυς Νικόλαος, διακρινόμενος για την ανδρεία του, κατόρθωσε να διαφύγει τη μανία των Αράβων, που πίσω τους κρυβόταν ο πολέμιος του καλού, Βελζεβούλ. Εγκαταλείποντας τις επαρχίες της Λαρίσης και του Τυρνάβου έφθασε στα ενδότερα της Θεσσαλίας, στα μέρη της Καρδίτσας, όπου βρίσκεται το χωριό Βούναινα που κατοικούσαν ασκητές και αναχωρητές. Εκεί βρήκε κατάλληλο τόπο για εντονότερο ασκητικό αγώνα. Ο Οσιομάρτυρας βρήκε ως πνευματική παλαίστρα ένα φυσικό σπήλαιο, που καλυπτόταν από μία βελανιδιά. Εκεί επιδόθηκε στην ασκητική ζωή, στην οποία είχε μυηθεί από τους ασκητές της περιοχής του Τυρνάβου. Υπέταξε κάθε σωματική επιθυμία και δαιμονική επίθεση. Με τη δύναμη του Θεού είχε φτάσει στη θέωση, είχε γίνει δηλαδή χριστοφόρος, πνευματοφόρος, θεοφόρος.

Όμως οι αλλόθρησκοι επιδρομείς, κινούμενοι από τον μισόκαλο, εντόπισαν τον αθλητή του Χριστού Νικόλαο, τον οποίο ήθελαν να αποκτείνουν για λόγους γοήτρου. Τελικά εντόπισαν μαζί με τους άλλους ασκητές τον Νικόλαο και τους συμμοναστές του πίεζαν με υποσχέσεις και κολακείες να αλλάξουν πίστη, αρνούμενοι τον Χριστό. Με τη δύναμη του Αγίου Πνεύματος κατέρριπταν κάθε πρότασή τους με παρρησία, έχοντας πάρει όλοι μαζί απόφαση «δια τό αἷμα τοῦ Ἀρνίου καί διά τόν λόγον τῆς μαρτυρίας αὐτῶν, καί οὐκ ἠγάπησαν τήν ψυχήν αὐτῶν ἄχρι θανάτου (Ἀποκ. ιβ΄ 11). Τότε ο πειρασμός βρυχώμενος, έβαλε τα όργανά του, τους Άραβες, να τον κακοποιήσουν με κάθε τρόπο. Άδικος όμως ο κόπος τους, γιατί ούτε ελάχιστα μπόρεσαν να κλονίσουν από την ευσέβεια τον Άγιο, ο οποίος απαντούσε: «Εγώ δεν είμαι μωρό παιδί, για να ξεγελαστώ και ν΄αρνηθώ τον αληθινό Θεό, ο Οποίος με έπλασε και να προσκυνήσω τα άψυχα είδωλα. Αλλά, όπως από την αρχή ήμουν ευσεβής Χριστιανός, έτσι και θα παραμείνω, μέχρι να παραδώσω την ψυχή μου, στα πανάχραντα χέρια του Κυρίου Ημών Ιησού Χριστού τον Οποίο σαν Θεό αληθινό και Σωτήρα μου προσκυνώ, λατρεύω και σέβομαι και για την αγάπη Του αισθάνομαι μεγάλη προθυμία και πόθο, να χύσω ακόμη και το αίμα μου».

Αμέσως τότε οι βάρβαροι εξαγριώθηκαν και τον έδειραν άσπλαγχνα έως ότου κοκκίνισε η γη από το ζεστό αίμα του. Τον απείλησαν μάλιστα ότι θα τον τιμωρήσουν με φοβερά βασανιστήρια μέχρι θανάτου αν δεν αλλαξοπιστήσει.

Ο Άγιος όμως απάντησε: «Αυτό, που φοβερίζετε να κάνετε, επιθυμώ πολύ, γιατί, εάν με χωρίσετε από αυτή τη μάταιη και πρόσκαιρη ζωή, μου δίνετε ατέλειωτη και βασιλεία ουράνια, όπου θα δοξάζομαι μαζί με το Χριστό μου πάντοτε απολαμβάνοντας χαρά ανεκλάλητη και αγαλλίαση απερίγραπτη». Τότε οι βάρβαροι τον έδειραν με μαστίγιο τόσο πολύ, ώστε κοκκίνισε η γη από το άγιο αίμα του.

Οι βασανιστές του άλλαξαν δύο και τρεις φορές από την κούραση. Έπειτα τον έδεσαν σε ένα δένδρο, όπου τον λόγχευαν με την δική του λόγχη. Η ώρα του μαρτυρίου και του θριάμβου είχε φτάσει στο τέλος. Το άγιο αίμα του είχε πορφυρώσει το χώμα. Τέλος, βλέποντας ότι ήταν αδύνατον να αλλαξοπιστήσει, ένας από τους δήμιους πήρε στα χέρια του τη λόγχη του Αγίου και με μίσος και οργή την έμπηξε στην πλευρά του. Ο νέος άγιος Νικόλαος έλαβε τον αμάραντο και αιώνιο στέφανον της αθλήσεως στις 9 Μαΐου 902, ενώ η ψυχή του πέταξε στο θρόνο του Κυρίου του. Οι Άραβες αργότερα εγκατέλειψαν τη Θεσσαλία και επέστρεψαν στην πατρίδα τους, διότι ο αυτοκράτορας Λέων ΣΤ΄ ο Σοφός, επειδή είχε αποκαταστήσει την ειρήνη στην Ανατολή, είχε επιστρέψει νικητής στην Κωνσταντινούπολη.

Η τύχη του Λειψάνου του αγίου Νικολάου,

και η τιμή του Αγίου

Ο επίσκοπος της Λαρίσης Φίλιππος επιστρέφει στην έδρα του και μεταφέρει με επίσημη πομπή στην πόλη τα λείψανα των μαρτύρων του Τυρνάβου. Το ιερό λείψανο του αγίου Νικολάου έμεινε άταφο στο βουνό αυτό, στο κοίλωμα μιας φτελιάς ή καραγάτσι, επί πολύ καιρό και το φύλαγαν άγγελοι αβλαβές και αδιάφθορο, ώσπου ανακαλύφθηκε από τον δούκα της Θεσσαλονίκης Ευφημιανό, ο οποίος καταγόταν από την Ανατολή με το εξής θαύμα. Ο Ευφημιανός διέμενε στην Θεσσαλονίκη υπηρετούμενος από τον συγκλητικό Ορατίωνα, ο οποίος ήταν ύπατος και ανήκε στο προσωπικό του. Αυτοί εκμεταλεύτηκαν την καλή ψυχή του Ευφημιανού και τον οδήγησαν στην κραιπάλη του κόσμου τουτου μακριά από το νομο του Θεού. Ο Ευφημιανός τότε αρρώστησε βαριά από τη φοβερή ασθένεια της λέπρας. Αναζήτησε την θεραπεία του σε πολλούς ιατρούς ξοδεύοντας πολλά χρήματα, αλλά μάταια. Τότε άρχισε να επικαλείται διαφόρους ιαματικούς Αγίους και να κάνει αγαθοεργίες ελπίζοντας στο άπειρο έλεος του Θεού. Προσέφερε τα χρήματά του στους έχοντες ανάγκη, χήρες, ορφανά και φτωχούς. Παρακαλούσε τον Θεό να τον λυπηθεί και να του χαρίσει την ίαση. Ένα βράδυ βλέπει σε όραμα τον πολιούχο της Θεσσαλονίκης μυροβλύτη Δημήτριο και του λέει: «Ευφημιανέ, δεν πρόκειται να γιατρευτείς σ’ αυτή την πόλη, διότι η Θεσσαλία θα σου παράσχει αυτόν, που θα γιατρέψει τη λέπρα σου».

Ο Ευφημιανός πήγε στον πολιούχο της Λαρίσης άγιο Αχίλλειο, του οποίου θαύματα είχε ακούσει πολλά. Ενώ όμως βρισκόταν στη Λάρισα και προσευχόταν για πολλές μέρες μπροστά στη λάρνακα του αγίου Αχιλλείου, του υποδείχθηκε με σημείο να κατευθυνθεί στα όρη των Βουναίνων. Το σχετικό όραμα του έλεγε να φροντίσει να βρει το ιερό λείψανο του οσιομάρτυρος Νικολάου, να λουσθεί σε πηγή, που βρίσκεται κοντά στον τόπο του ιερού σκηνώματος και να πιστεύει ότι ύστερα από αυτά θα του δοθεί η ίαση.

Επίσης ο Ευφημιανός είδε οφθαλμοφανώς έναν άνδρα, που κτύπησε το πλευρό του και του είπε: «Σήκω, Ευφημιανέ, και πήγαινε στο βουνό της Βουναίνης και μέσα στην πυκνή βλάστηση θα βρείς μια ψηλή φτελιά, απ’ έξω απ’ αυτή πηγή ύδατος και μέσα στην κουφάλα του δένδρου το πολύαθλο σώμα μου. Αφού καθαρίσεις την περιοχή από τα δένδρα, τους θάμνους και τα χορτάρια να οικοδομήσης ναό επ’ ονόματί μου και μετά να λουστείς τρεις φορές στην πηγή, στο όνομα της Αγίας Τριάδος και θα γίνεις καλά από την λέπρα».

Ο Ευφημιανός ρώτησε τον Άγιο ποιος είναι. Ο Άγιος του απάντησε ότι ονομάζεται Νικόλαος και βρήκε φρικτό τέλος από τους βαρβάρους.

Πλημμυρισμένος από πνευματική ελπίδα, από αυτό το ουράνιο σημείο, ο Ευφημιανός ξεκίνησε για τα Βούναινα. Όταν έφτασε εκεί, έκανε ότι του είπε ο Άγιος. Αφού καθάρισε από τα χόρτα την περιοχή εντόπισε την πηγή και το άταφο, ακέραιο και ευωδιάζον τίμιο σκήνωμα του αγίου Νικολάου. Μετά από μικρό διάστημα οικοδόμησαν Ναό, όπου τοποθέτησαν το σκήνωμα του Οσιομάρτυρα. Έπειτα ο Ευφημιανός έλαβε σημείο να λουστεί στην πηγή τρείς φορές και άρχισε να πέφτει από το σώμα του η λέπρα σαν λέπια. Αφού βρήκε την ίαση του, με δάκρυα ευχαρίστησης και ευγνωμοσύνης για τη θεραπεία που του δώρισε ο οσιομάρτυρας του Χριστού Νικόλαος, ο Ευφημιανός αναχώρησε για την πατρίδα του παίρνοντας τεμάχιο ιερού λειψάνου του αγίου Νικολάου και διηγούμενος, όσο ζούσε τα θαυμάσια, που βίωσε.

Έκτοτε, αν και παρήλθαν περισσότεροι από δέκα αιώνες, η μνήμη του ενδόξου Οσιομάρτυρος δεν εξαλείφθηκε. Ο Κύριός μας, που απονέμει τα βραβεία της τιμής και της αφθαρσίας σε όλους τους φίλους Του, δεν άφησε τη λήθη να καλύψει τον γενναίό Του οπλίτη Νικόλαο. Αυτός που είπε: «τούς ἐμέ δοξάσαντας δοξάσω» (Α΄ Βασ. 2, 30), ανέδειξε το Νικόλαο ποταμό αστείρευτο ιαμάτων και ως φωτεινή λαμπάδα στερροψυχίας και πίστεως τον προβάλλει προς μίμηση.

Σήμερα, πλήθος από Μονές, Ναούς, και εξωκκλήσια τιμούν και γεραίρουν τον άγιο Νικόλαο τον Νέο και η ετήσια πανήγυρή του στην καρδιά της ανοίξεως δίνει την ευκαιρία για αμεσότερη επικοινωνία μαζί του και εκδήλωση τιμής και ευγνωμοσύνης των πιστών προς το θερμό αυτόν βοηθό και προστάτη τους. Οι ευχές του είθε να σκεπάζουν και όλους εμάς, που ικετευτικά αποζητούμε τις πρεσβείες του.

Η τιμία και θαυματουργός Κάρα του, καθώς και τεμάχια του Λειψάνου του βρίσκονται στην Ιερά Βασιλική και Στραυροπηγιακή Μονή του Αγίου Νικολάου στο νησί της Άνδρου, κοντά στο χωριό Ώρες. Η θήκη, που περικλείει την τιμία κάρα έχει κατασκευαστή το 1797, σύμφωνα με επιγραφή και φέρει επάνω σε αργυρό μέταλλο ανάγλυφες παραστάσεις από τα μαρτύρια του Αγίου. Η νεανική μορφή του Οσιομάρτυρα κοσμεί πολλά εικονογραφικά προγράμματα σε πολλά μέρη της πατρίδος μας, ενώ σε μονές φυλάσσονται τεμάχια αγίων μαρτυρικών λειψάνων του.

Ένα συνεχιζόμενο θαύμα: δέντρα που αιμορραγούν

Σήμερα στο μέρος αυτό, κοντά στο χωριό Βούναινα, μισή ώρα έξω από τη Λάρισα, υπάρχει νέος προσκυνηματικός Ναός, εντός του οποίου βρίσκεται και το κενοτάφιο του Οσιομάρτυρα, καθώς και τεμάχιο του ιερού λειψάνου. Ο Ναός αυτός κατασκευάστηκε το 1962 στην θέση παλαιότερου, που είχε οικοδομηθεί το 1883 και καταστράφηκε από φωτιά στις 22 Μαίου του 1962 από ζηλωτές. Στην ανατολική πλευρά του Ναού έχει κατασκευαστεί κτηριακό συγκρότημα με ξενώνες κουζίνα και τα λοιπά.

Το προσκύνημα ανήκει στην ιερά Μητρόπολη Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφερσάλων, όπου ο άξιος ποιμενάρχης της Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης κ. Κύριλλος Β΄ έχει επιδείξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την αναπαλαίωση και ανάδειξη του προσκυνήματος.

Στον τόπο του μαρτυρίου του αγίου Νικολάου του Νέου, δηλαδή στο ιερό προσκύνημά του (στο χωριό Βούναινα, στο Βουνό Όρθρυς Θεσσαλίας), συμβαίνει ένα υπερθαυμαστό γεγονός, και κυρίως κατά την ετήσια μνήμη του Οσιομάρτυρα, τρέχει ένα πορφυρένιο υγρό, που μοιάζει με αίμα. Το υγρό τρέχει από τους κορμούς λίγων δένδρων φτελιάς, στα οποία σφαγιάστηκαν οι συνασκητές του αγίου Νικολάου και επίσης πλημμυρίζει τη ρίζα ενός κομμένου δένδρου, όπου, κατά την παράδοση, βασανίστηκε ο Οσιομάρτυρας. Στην περιοχή αυτή υπάρχουν και άλλα δένδρα, αλλά δεν «μετέχουν» σε αυτή την διαδικασία, με λίγα λόγια δεν παρουσιάζουν αντίστοιχη έκκριση κάποιας κόκκινης ρητίνης. Το «αίμα» είναι ρευστό και βαθύ σε υγρή κατάσταση και όχι σε ρητινώδη.

Το «αίμα» αρχίζει να τρέχει το απόγευμα της 8ης Μαΐου, παραμονή της μνήμης του και συνεχίζει τη θαυμαστή εμφάνισή του, μέχρι το πρωί της εορτής του, 9 Μαΐου. Ευλαβείς χριστιανοί που το γνωρίζουν, πηγαίνουν εκεί την παραμονή και συγκεντρώνουν μέσα σε μπουκάλια το άφθονο τρεχούμενο θαυμαστό «αίμα», για να το μοιράσουν σαν ευλογία στους γνωστούς τους. Το βράδυ, κάνουν αγρυπνία, για τη γιορτή του Αγίου. Πολλοί μάλιστα έχουν παρατηρήσει ότι στις 5 ώρα, το πρωί της μνήμης του, στο μέρος των δένδρων ακούγεται ένα θαυμαστό βουητό σε μια ακτίνα 10 μέτρων και για 10 λεπτά περίπου. Επίσης και το Αγίασμα της πηγής, δεν τρέχει πάντοτε, τρέχει όμως εκείνες τις ημέρες, όταν τρέχει και το «αίμα». Επίσης και το αγίασμα του Αγίου αναβλύζει και πάλι μόνο εκείνες τις ημέρες, γιατί είναι μια πηγούλα, που δεν έχει πάντα νερό.

Ἀπολυτίκιον. Ἦχος α΄. Τῆς ἐρήμου πολίτης

Ἐξ Ἑῴας ἐκλάμψας ὡς ἀστὴρ οὐρανόφωτος, Νικόλαε παμμάκαρ ἐν Βουναίνοις ἐνήθλησας· διὸ καὶ δοξασθεὶς παρὰ Χριστοῦ, θαυμάτων ἀναβλύζεις δωρεάς, τοῖς προστρέχουσι τῇ θείᾳ σου ἀρωγῇ, Ὁσιομάρτυς ἔνδοξε. Δόξα τῷ δεδωκότι σοι ἰσχύν, δόξα τῷ σὲ στεφανώσαντι, δόξα τῷ ἐνεργοῦντι διὰ σοῦ, πᾶσιν ἰάματα.

Ἕτερον Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ΄. Ὡς τῶν αἰχμαλώτων.

Ως τῶν νοσούντων ὁ ἄμισθος ἰατρός, καὶ τῶν ἐν κινδύνοις ἀπροσμάχητος βοηθός, θλιβομένων τε θερμὸς ὑπερασπιστής, καὶ τῶν ἐν παντοίαις ἀνάγκαις ὑπέρμαχος, Ὁσιομάρτυς ἐξ ἑῴας Νικόλαε· πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

Κοντάκιον. Ἦχος γ΄. Ἡ Παρθένος σήμερον

Ἐν Βουναίνοις Ἅγιε, ἀσκητικῶς διαπρέπων, μαρτυρίου στάδιον, θεοπρεπῶς διανύεις· ὅθεν σε, ὁ Ζωοδότης λαμπρῶς δοξάσας, ἔδειξε, θαυμάτων κρήνην τοῖς ἐκβοῶσι· χαίροις κλέος Ὀρθοδόξων, Ὁσιομάρτυς Χριστοῦ Νικόλαε.

Μεγαλυνάριον

Χαίροις τῆς Ἑῴας θεῖος βλαστός· χαίροις τῶν Ὁσίων, καὶ Μαρτύρων ὁ κοινωνός· χαίροις τῶν Βουναίνων, καὶ πάσης Θεσσαλίας, ἀγλάϊσμα καὶ κλέος, Μάρτυς Νικόλαε.

Τέλος καί δόξα τῷ μόνῳ ἀληθινῷ Θεῷ ἡμῶν.

Ὁ πονήσας ἀρχιμ. Νεκτάριος Ν. Πέττας

[1] Για τον χαρακτηρισμό του Αγίου Νικολάου του εν Βουναίνοις ως «Νέος», αλλά και για κάθε νεομάρτυρα που φέρει αυτό το επίθετο, απαιτείται ειδική μελέτη και συγκριτική έρευνα ανάμεσα στα κείμενα και τις εικονογραφήσεις των συγκεκριμένων νεομαρτύρων. Η προσωνυμία «νέος» απαντά και σε τοιχογραφία της Μονής Κοιμήσεως της Θεοτόκου στις Μαριές της Θάσου, στην οποία παριστάνεται ο νεομάρτυρας Ιωάννης από τη Θάσο, ο οποίος μαρτύρησε σε ηλικία δεκατεσσάρων ετών. Εάν πράγματι το επίθετο «νέος», χωρίς το συνοδευτικό μάρτυς, μπορεί σχετίζεται με την ηλικία του εικονιζόμενου αγίου.

February 1, 2012